༄༅།།རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་གཞུང་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་གྱི་མ་ལག་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྐོར་གླེང་བ།

རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་གཞུང་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་གྱི་མ་ལག་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྐོར་གླེང་བ།①

                                                    ཆ་རིས་སྐལ་བཟང་ཐོགས་མེད།

[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།］ རྩོམ་འདིའི་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་མ་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་འཆད་ཉན་གྱི་ཐབས་ལམ་གཙོ་བོ་སྟེ་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་གྱི་ཐོག་མའི་མ་ལག་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཚུལ་དང་། དེ་ལྟར་གྲུབ་དགོས་པའི་འབྱུང་རྐྱེན། དུས་ནམ་ཞིག་ལ་གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་ཐད་དུ་ཡིག་རིགས་ཚད་ཐུབ་འགའ་དཔྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་བཏོན་ཡོད།

[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] དགེ་ལུགས་པ། གཞུང་པོད་ལྔ། འཆད་ཉན་གྱི་མ་ལག

[ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས།] B946.6

[ཡིག་ཚང་མཚན་བྱང་།] A

[རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག] 1002-9060-2019-01-00056-13

       རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་དར་བ་ནས་ད་ལྟའི་བར་བགྲང་བྱ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་འདས་པའི་དུས་ཡུན་གྱི་ཁྲོད་དུ། རྒྱལ་བློན་མཁས་གྲུབ་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་རྫོགས་པ་མང་པོས་ནང་པའི་ཆོས་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་ཉམས་བཞེས་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པ་སོགས་བྱུང་བས།བོད་ཡུལ་དུ་ནང་པའི་འཆད་ཉན་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་དཔྱད་འབྲས་སྔར་རྒྱ་གར་རང་དུའང་ཐོན་མ་མྱོང་བ་ལྟ་བུའི་ཚད་ཆེས་མཐོན་པོར་སླེབས་མོད། བོད་ཀྱི་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ཆེས་རྗེས་མར་བྱུང་བའི་གྲུབ་མཐའ་ནི་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ཉིད་ཡིན་པས། འདི་ལ་གྲུབ་མཐའ་སྔ་མ་དག་གི་དགེ་མཚན་དང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སྡུད་བྱས་པའི་འཕགས་ཆོས་ཡོད་ཚུལ་ཐུའུ་བཀྭན་གྲུབ་མཐར། “སྔོན་གྱི་དུས་སུ་སྟོད་འདུལ་དང་སྨད་འདུལ་དུ་གྲགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འདུལ་བའི་སྡོམ་རྒྱུན་དང་བཤད་པ་དང་ལག་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་། ཇོ་བོ་རྗེ་ནས་བཀའ་གདམས་པར་བརྒྱུད་པའི་ལམ་རིམ་དང་བློ་སྦྱོང་གི་གདམས་པར་གྲགས་པ་རྣམས་དང་། རྔོག་ལོ་ཡབ་སྲས་སོགས་ནས་བརྒྱུད་པའི་མངོན་པ། ཕར་ཕྱིན། དབུ་ཚད་ཀྱི་གཞུང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་དང་། མར་འགོས་སོགས་ལས་བརྒྱུད་པའི་གསང་འདུས། རྭ་འབྲོ་ཤོང་སོགས་ལས་བརྒྱུད་པའི་དུས་འཁོར། ས་ཆེན་ཡབ་སྲས་སོགས་ལས་བརྒྱུད་པའི་བདེ་མཆོག་དང་དགྱེས་རྡོར། དམར་གྱི་བླ་མ་རྣམས་ལས་བརྒྱུད་པའི་གསང་བདག་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ། རྭ་སྐྱོ་ཞང་གསུམ་ལས་བརྒྱུད་པའི་དམར་ནག་འཇིགས་གསུམ་གྱིས་མཚོན་མདོར་ན་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དང་རྒྱུད་ཀྱི་བཤད་པ། བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་སོགས་ཀྱི་གདམས་པ་ཟབ་མོ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བདེ་སྟོང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། ནཱ་རོ་དང་ནི་གུའི་ཆོས་དྲུག་དང་། གཞན་ཡང་གཅོད་དང་། ལམ་ཁྱེར་དང་། རོ་སྙོམས་སུ་གྲགས་པ་སོགས་མན་ངག་ཟབ་མོར་བྱེད་པ་ཇི་སྙེད་མཆིས་པ་མཐའ་དག་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དགེ་ལྡན་པ་ལ་མངའོ། །”②ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་དགུང་ལོ་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་དྲུག་གི་བར་ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱི་མདུན་དང་། བཅུ་བདུན་(སྤྱི་ལོ་1373)ནས་སོ་དྲུག་(སྤྱི་ལོ་1392)གི་བར་དུ་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལ་ཐོས་པ་གཙོ་བོར་མཛད་པ་དང་། དགུང་ལོ་སོ་དྲུག་ནས་ང་གསུམ་གྱི་བར་དུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཉམས་ལེན་ལ་ཐུགས་གཞོལ་བ་དང་། དགུང་ལོ་ང་གསུམ་(སྤྱི་ལོ་1409)གྱི་སྟེང་འབྲོག་རི་བོ་ཆེ་དགེ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་ཕྱག་བཏབ་པའི་བར་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའི་རྨང་འདིང་བའི་དུས་སྐབས་ཡིན་ལ། དུས་འདི་ནས་བཟུང་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་དོན་སྟེང་ནས་དབུ་བརྙེས་པ་དང་། དེ་མཐུན་གྱི་གཞུང་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་གྱི་གཞི་ཡང་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་ཚུགས་པར་མཚོན་ཐུབ་པས། འདིར་དེའི་འཆད་ཉན་གྱི་མ་ལག་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པའི་འབྱུང་རྐྱེན་དང་རྒྱུ་ཆ་ནམ་གྲུབ་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གླེང་བར་འདོད་དོ། །

དང་པོ། གཞུང་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་གྱི་ཐོག་མའི་རྨང་གྲུབ་ཚུལ་ལ་དཔྱད་པ།

       གཅིག འགྱུར་གཞུང་ཁྲོད་བཞུགས་པའི་བཀའ་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་གྱི་ཐོག་མའི་ཡིག་ཆའི་སྐོར། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་རིང་དུ་ནང་པའི་ཆོས་གཞུང་བོད་ལ་སྒྱུར་བའི་དབུ་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་།ནང་ཆོས་ལ་འཆད་ཉན་བྱེད་སའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཞིག་མི་མངོན་པའི་ཚུལ་དུ་འགྲུབ་བཞིན་ཡོད་པ་བཤད་མ་དགོས་ལ། ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་སུ་སླེབས་པ་ནས་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་དགོན་སྡེའི་ཐོག་མ་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ཤིང་། དེར་བརྟེན་ནས་ནང་ཆོས་ལ་ཆེད་གཉེར་གྱིས་འཆད་ཉན་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་གྱི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེའི་ཐོག་མའང་བྱུང་བས། དུས་དེ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་བོད་འགྱུར་གནང་སྐབས་ཀྱང་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་གདམ་ང་དང་འཆར་གཞི་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་འཆད་སྒྱུར་སྤེལ་གསུམ་གྱི་ལས་ལ་ཞུགས་པ་རེད།ཡིན་ནའང་སྐབས་དེར་ཆོས་གཞུང་ལ་བསླབ་གཉེར་བྱེད་སྟངས་དང་བསླབ་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པའི་དཔྱད་གཞིའི་གཙུག་ལག་ཅིག་ད་སྔའི་བར་མཐོང་གནས་སུ་མ་གྱུར་པས། འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསལ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་ཡང་། སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་གཅིག་པའི་དཀྱིལ་སྟོད་ཙམ་ཡན་ལ་ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་ཏུ་བག་ལ་ཉལ་བའི་བོད་ཡིག་གཏེར་ཡིག་གི་ཁྲོད་དུ་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔའི་ཕྱོགས་གཏོགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་བཞུགས་པ་དང་། དེ་མཚུངས་སྔོན་དུས་ཡར་ལུངས་འཕང་ཐང་ཀ་མེད་ན་བཞུགས་པའི་བཀའ་བསྟན་མདོ་ཕྱོགས་གཙོ་ཆེ་བའི་དཀར་ཆག་ཆོས་རྒྱལ་ལོ་པཎ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲིགས་པ་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་དཀར་ཆག་འཕང་ཐང་མར་ཡང་། ད་ལྟའི་གཞུང་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་གྱི་མ་ལག་གམ་རྩ་བར་གྱུར་པའི་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་ཞིག་བཞུགས་ཏེ། དཔེར་ན། ཚད་མའི་ཕྱོགས་ལ་སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་《རྒྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་》རྩོམ་འཕྲོ་བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་ཅན་དང་། 《ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་བ་བརྟག་པ་》བམ་པོ་གཉིས་ཅན་དང་དེའི་བཤད་པ་བམ་པོ་གསུམ་ཅན། 《གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པའི་རྩ་བ་》ཤུ་ལོག་ཉིས་བརྒྱ་ཅན་དང་དེའི་བཤད་པ་བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་ཅན། 《རིགས་པའི་ཐིགས་པ་》བམ་པོ་གཅིག་ཅན་དང་དེའི་བཤད་པ་སློབ་དཔོན་དྷརྨ་ཨུཏ་ཏ་རས་མཛད་པ་དང་། དེའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་བམ་པོ་གསུམ་ཅན་སོགས་དང་། 《རྒྱུད་གཞན་སྒྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་》ཤུ་ལོག་བརྒྱ་ཅན་དང་དེའི་བཤད་པ་བམ་པོ་གཅིག་དང་ཤུ་ལོག་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔ་ཅན། འབྲེལ་བ་བརྟག་པ་གསུམ་ཕྲུགས་ལ་བམ་པོ་གཉིས་དང་ཤུ་ལོག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཅན། 《དམིགས་པ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བཤད་པ་》དང་དེའི་འགྲེལ་པ་ཤུ་ལོག་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་ཅན། འགྲེལ་བཤད་བམ་པོ་གཅིག་ཅན་སོགས་《ཚད་མ་སྡེ་བདུན་》གཙོས་པའི་ཚད་གཞུང་མང་པོ་དང་།③ ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་《མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་》བམ་པོ་གཉིས་ཅན་དང་། 《མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་》བམ་པོ་དྲུག་ཅན་དང་།④ དབུ་མའི་ཕྱོགས་ལ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་《དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་》དང་། དེའི་འགྲེལ་པ་《ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་》བམ་པོ་ཉི་ཤུ་ཅན། 《བུདྡྷ་པ་ལི་ཏ་》བམ་པོ་བཅུ་ཅན། ག་ལས་འཇིགས་མེད་བམ་པོ་བདུན་ཅན་སོགས་དང་། གཞན་ཡང་དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་ཀྱི་གྲས་མང་པོ་བཞུགས་ལ།⑤ (དཀར་ཆག་འཕང་ཐང་དང་ལྡན་དཀར་མ་གཉིས་ཀར་སློབ་དཔོན་ཟླ་གྲགས་ཀྱི་《དབུ་མ་འཇུག་པའི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་》དང་། 《དབུ་མ་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་བ》 《དབུ་མ་འཇུག་པའི་བཤད་པ་》སོགས་ཀྱི་མཚན་བྱང་བཀོད་མེད་ལ། དེ་དག་ནི་ཕྱི་དར་སྐབས་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་པ་ཚབ་ཉི་མ་གྲགས་སོགས་ཀྱིས་ཐོག་མར་བོད་ལ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ཚུལ་བསྟན་འགྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རང་རང་གི་འགྱུར་བྱང་ལས་གསལ་པོར་རྟོགས་ནུས། ཡིན་ནའང་། ད་ལྟའི་བསྟན་འགྱུར་དུ་བཞུགས་པ་ལྟར་ན་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་《རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་》གཅིག་པུ་ནི་སྔ་དར་དུས་སུ་ལོ་ཙཱ་བ་ཞང་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་འདུག་པར་གསལ་ལོ། །) མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་《ཆོས་མངོན་པ་⑥མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་》བམ་པོ་གཉིས་དང་ཤུ་ལོག་བརྒྱ་ཅན་དང་དེའི་འགྲེལ་པ་བྷ་སུ་བན་དྷུས་མཛད་པ། གཞན་ཡང་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་སཾ་གྷ་བྷ་ཏྲས་མཛད་པ་བམ་པོ་བཅོ་ལྔ་ཅན། འགྲེལ་བཤད་ཨ་ཤོ་མི་ཏྲས་མཛད་པ་བམ་པོ་དྲུག་ཅན་སོགས་དང་།⑦འདུལ་བའི་ཕྱོགས་ལ་《འདུལ་བའི་མདོ་》བམ་པོ་དགུ་ཅན་དང་། 《འདུལ་བའི་མདོའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་》བམ་པོ་བདུན་ཅུ་ཅན་དང་《སོ་སོ་ཐར་པའི་མདོའི་གཞུང་འགྲེལ་》བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཅན། གཞན་ཡང་《སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་》དང་། དེའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་ཅན། 《སུམ་བརྒྱ་པ་》བམ་པོ་གཅིག་ཅན་དང་དེའི་འགྲེལ་པ་འོད་ལྡན་⑧སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་ཞིག་གི་འགྱུར་བྱང་གསལ་བར་བཀོད་འདུག་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ད་ལྟའི་བསྟན་འགྱུར་གྲས་སུ་བཞུགས་པའི་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མར་གྲགས་པར་དེ་བས་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་བྱང་དང་། བམ་གྲངས། ཤོ་ལོ་ཀའི་གྲངས་ཚད་སོགས་ཞིབ་རྒྱས་སུ་བཀོད་པར་གཞིགས་ན། ཕྱིས་སུ་བྱུང་བའི་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་གྱི་སློབ་གསོའི་མ་ལག་ཆགས་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་མེད་མི་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་པ་བཤད་མ་དགོས་སོ། །

       གཉིས། བཤད་རྒྱུན་གྱི་སྒོ་ནས་བཀའ་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་ཐོག་མར་གྲུབ་ཚུལ་སྐོར། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་མ་བྱུང་བའི་ཡར་སྔོན་དུ། གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔའི་མིང་བརྡ་དམིགས་ཀྱིས་སྦྱར་བའི་ཐོག་ནས་བཀའ་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་གྱི་མ་ལག་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་མེད་ནའང་། མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་གཞན་དག་དང་མཉམ་དུ་ཐོར་བུར་འཆད་ཉན་བྱེད་སྲོལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་ནི་གཞུང་ཆེན་པོ་ཏི་ལྔའི་བཤད་རྒྱུན་བྱུང་བའི་སྟེང་ནས་ཚོད་དཔག་བྱེད་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན། ཚད་མ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་སུ་《ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་》གྱིས་མཚོན་པའི་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་མང་ཙམ་བོད་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་ད་ལྟ་དངོས་སུ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་《དཀར་ཆག་འཕང་ཐང་མ་》དང་།《དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མ་》དང་བསྟན་འགྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་འགྱུར་བྱང་དག་ལས་ཤེས་ནུས་ལ།⑨ དེ་དག་བོད་ཡུལ་གྱི་བཤད་རྒྱུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱིས། ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱིས་དུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་བ་འཚོས་ཚད་མའི་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་དང་། ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་དེའི་འགྲེལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་། སྡེ་བདུན་ཕྱི་མའི་རྩ་འགྲེལ་གྱི་ཆ་ཤས་ཡེ་ཤེས་སྡེ་སོགས་ཀྱི་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷ་ས་དང་བསམ་ཡས་སུ་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བཤད་ཉན་ཆ་ཤས་ཙམ་བྱུང་གྲགས་ཀྱང་རྐང་ཚུགས་པ་དང་རྒྱུན་ཆགས་སུ་མ་བྱུང་།⑩ ཞེས་དང་། གདན་རབས་ལྷའི་རྔ་ཆེན་ལས། བསྟན་པ་སྔ་དར་ལ་ཡང་ཚད་མའི་སྐོར་གྱི་འཆད་ཉན་དར་ཡང་། དེ་ནས་ཕྱི་དར་གྱི་བར་ལ་འདུལ་མངོན་ལྟར་བཤད་རྒྱུན་མ་ནུབ་པར་བཞུགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་མེད་པར་མ་ཟད་བཤད་རྒྱུན་ཆད་པར་མངོན་ཏེ།⑾ ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ལ་གཞིགས་ན། བསྟན་པ་སྔ་དར་དང་ཕྱི་དར་གྱི་བར་དུ་ཚད་མའི་འཆད་ཉན་གྱི་བཤད་རྒྱུན་ཅུང་ཟད་རྒྱུན་ཆད་པར་གྱུར་པ་ཤེས་ནུས་མོད། དེ་ནས་རྨ་དགེ་བའི་བློ་གྲོས་⑿ཀྱིས་《ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་》དང་། དེའི་《རང་འགྲེལ》《ལྷ་དབང་བློའི་འགྲེལ་པ》 《ཤཱཀྱ་བློའི་འགྲེལ་བཤད་》ལ་སོགས་པ་མང་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་འཆད་ཉན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ། དེ་ལས་མཆེད་ནས་དབུས་གཙང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཚད་མའི་འཆད་ཉན་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་ཁྱུང་པོ་གྲགས་སེང་གིས་ཚད་མའི་བཤད་པ་མང་དུ་གནང་བས། དེ་དག་ལ་ཚད་མ་རྙིང་པ་ཞེས་སུ་གྲགས།ཕྱིས་རྔོག་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་⒀བྱོན་པ་ནས་རྣམ་འགྲེལ་ཡང་འགྱུར་མཛད་པ་⒁སོགས་ཀྱིས་ཚད་མའི་འཆད་ཉན་གྱི་བཤད་རྒྱུན་སླར་གསོ་མཛད་པས་དེ་ལ་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཚད་མ་གསར་པ་ཞེས་འབོད་སྲོལ་བྱུང་། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་རྔོག་ལོའི་ཚད་མའི་བཤད་རྒྱུན་⒂དང་ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་གྱི་ཚད་མའི་བཤད་རྒྱུན་⒃སོགས་ལེགས་པར་གསན་ཏེ་ཚད་མའི་གཞུང་བཤད་མང་པོ་གནང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དབུ་ཕར་དང་མཛོད་འདུལ་གང་ལ་མཚོན་ནའང་། བསྟན་པ་སྔ་དར་དུས་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པའི་འབྲེལ་ཡོད་གཞུང་གི་རྩ་བ་དང་འགྲེལ་པ་འགྲེལ་བཤད་རྣམས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་མཁས་གྲུབ་གོང་མ་དག་ལས་གསན་བཞེས་མཛད་པའི་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ཚེ། ཕྱིས་ཀྱི་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་གཞུང་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་གྱི་མ་ལག་འགྲུབ་པའི་ས་བོན་ནམ་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་བག་ལ་ཞ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོན་ཡོད་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ནུས་སོ། །

       གསུམ། ཞལ་གདམས་བསླབ་བྱའི་སྒོ་ནས་བཀའ་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་ཐོག་མར་གྲུབ་ཚུལ་སྐོར། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་དབུས་སུ་བསླབ་གཉེར་ལ་འབྱོན་སྐབས། ཁོང་གི་བླ་མ་ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱིས་རྗེ་ལ་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་རྗེས་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཞལ་གདམས་བསླབ་བྱ་གནང་བ་ལས། གཞོན་ནུ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་ཁྱོད། །སྔོན་སྦྱངས་དགེ་བའི་ལས་འཕྲོ་ཅན། །སྔོན་ཚེ་དམ་ཆོས་བདུད་རྩིའི་རོ། །འཐུངས་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་པར་ངེས། །ཞེས་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཡུམ་ཆེན་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི། །རྒྱན་དུ་གྱུར་པའི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན། །ཐོག་མར་བསླབ་ཅིང་ནན་ཏན་བྱ། །དེ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པ་ན། །ལུང་ཆོས་ཀུན་ལ་འཕྲིག་ཚུད་འགྱུར། །དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཟུར་ལ་ཞོག །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །ལམ་དང་སྤྱོད་པའི་རྣམ་གཞག་དག །སྟོན་པར་བྱེད་པའི་མདོ་སྡེ་རྒྱན། །མཁས་པའི་ཡན་ལག་དག་ཏུ་བསླབ། །འཁོར་བ་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི། །རྟེན་དུ་སྟོན་པའི་ཆོས་དང་ནི། །ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་བསྟན་བཅོས་དང་། །ཐོག་མ་ཐ་མ་རྣམས་སྤངས་པའི། །དབུ་མའི་ལམ་ནི་སྟོན་པས་ན། །དབུས་དང་མཐའ་ནི་རྣམ་འབྱེད་དང་། །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དག་པ་ནི། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོར་ནི། །སྟོན་བྱེད་ཐེག་ཆེན་རྒྱུད་བླ་མ། །བྱམས་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལ། །མཁས་པར་བྱེད་པའི་གོ་ཆ་གྱིས། །རྒྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་འགྲེལ་དང་། །འབྲིང་དུ་སྟོན་པའི་རྣམ་ངེས་དང་། །ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པ་རིགས་ཐིགས་ཏེ། །ལུས་དང་འདྲ་བའི་བསྟན་བཅོས་གསུམ། །གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པ་འབྲེལ་བརྟག་དང་། །རྒྱུད་གཞན་སྒྲུབ་པ་རྩོད་རིགས་ཏེ། །འཕྲོས་པ་ཡན་ལག་ལྟ་བུ་ཟེར། །ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ལས་བྱུང་བའི། །ཚད་མ་སྡེ་བདུན་འཛམ་གླིང་ན། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་གསལ་བྱེད་པ། །ཉི་མ་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་གྲགས། །འདི་ཡི་འོག་ཏུ་དེ་རྣམས་སློབས། །དེ་ནས་འགའ་ཞིག་བརྗེད་འདུག དེ་ནས་མཚམས་ཞིག་ནས། བློ་གྲོས་བཟང་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི། །མཐའ་བྲལ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་ལ། ། གལ་ཏེ་མོས་པ་ཡོད་གྱུར་ན། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི། ། དབུ་མ་རིགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་དང་། །དེ་ཡི་རྗེས་འབྲང་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། །ལྷག་མ་རྣམས་བརྗེད་འདུག་གསུང་ངོ་། །⒄ཞེས་བཀོད་པར་གཞིགས་ན། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་དབུས་སུ་སླེབས་རྗེས་ཐོས་པ་བཙལ་བའི་ཐོག་མར་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པའི་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་སྦྱང་དགོས་ཚུལ་དང་། དེ་ནས་དེ་ལ་སྦྱངས་ནས་མཁས་པར་གྱུར་པ་ན་མཁས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བསྟན་བཅོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་སྤྱོད་པའི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་《མདོ་སྡེ་རྒྱན་》དང་། 《ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད》《དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད》《རྒྱུད་བླ་མ་》བཅས་བྱམས་ཆོས་ཕྱི་མ་བཞི་ལ་སྦྱང་དགོས་ཚུལ་དང་། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་《ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་》དང་། འབྲིང་དུ་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་《ཚད་མ་རྣམ་ངེས》། ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པ་《རིགས་ཐིགས་ཏེ་》གཙོ་བོ་ལུས་ལྟ་བུའི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དང་།དེའི་སྟེང་དུ་《གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པ་》དང་། 《འབྲེལ་བ་བརྟག་པ》 《རྒྱུད་གཞན་སྒྲུབ་པ》 《རྩོད་པའི་རིགས་པ་》སྟེ་འཕྲོས་པ་ཡན་ལག་ལྟ་བུའི་བསྟན་བཅོས་བཞི་བཅས་ཚད་མ་སྡེ་བདུན་ལ་བསླབ་དགོས་ཚུལ་དང་། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་《དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་དྲུག་》ལ་བསླབ་དགོས་ཚུལ་རྣམས་ཞལ་གདམས་བསླབ་བྱའི་ཚིག་ཟིན་ལ་དངོས་སུ་ཐོན་ཡོད་པ་དང་། བར་དང་མཇུག་གི་ཚིག་རྣམས་ཁོང་གིས་དུས་ཡུན་རིང་བའི་དབང་གིས་བརྗེད་ཟིན་སྟབས་རྣམ་ཐར་དུ་དངོས་སུ་དགོད་མ་ཐུབ་ཀྱང་། ཚིག་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་བབ་སོགས་ལ་གཞིགས་ཚེ་འདུལ་མངོན་གཉིས་ཀྱང་གསུངས་ཡོད་པར་དོགས་པ་ག་ལ་དགོས་སྙམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱིས་རང་གི་སློབ་བུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོར་ཐོག་མར་ཕར་ཕྱིན་གྱི་རྩ་བ་བསྟན་བཅོས་《མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་》ནས་བཀའ་པོད་ལྔས་མཚོན་པའི་རྒྱ་བོད་མཁས་པའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ལ་བསླབ་དགོས་ཚུལ་བསྟན་འདུག་པ་གསལ་ལོ། །

       བཞི། ཐོས་པའི་སྒོ་ནས་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་ཐོག་མར་གྲུབ་ཚུལ་སྐོར། འབྲུག་རྒྱལ་དབང་ཆོས་རྗེའི་ཞལ་ནས། ཐོས་པའི་རིགས་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར། །མུན་སྒོམ་སྒྲུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བཟུང་ན་ཡང་། །ཀུན་མཁྱེན་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་མི་ནུས་པས། །མང་དུ་ཐོས་པ་བཙལ་བ་མཁས་པའི་ལུགས། །⒅ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་བཞེས་པ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཆུ་གླང་(སྤྱི་ལོ་1373)ལོར་དབུས་ཀྱི་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་སྙེ་ཐང་བདེ་བ་ཅན་དུ་བྱོན་ཏེ། སྙེ་ཐང་པ་བཀྲ་ཤིས་སེང་གེ་དང་། གདན་ས་པ་ཡེ་ཤེས་སེང་གེ།བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཨུ་རྒྱན་པ་བཞི་ལས་མི་ཕམ་ཆོས་རྗེའི་བྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔའི་ནང་ནས་དང་པོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་《མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་》ལ་ལེགས་པར་ཐུགས་སྦྱོང་མཛད། 《མདོ་སྡེ་རྒྱན་》ནི་རྗེ་ཉིད་སྔར་མདོ་སྨད་དུ་བཞུགས་དུས་ནས་ཆོས་རྗེ་དོན་རིན་པའི་མདུན་ནས་ཚིག་དོན་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་ཡོད་ནའང་། སླར་ཡང་བདེ་བ་ཅན་གྱི་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་རིན་ཆེན་པ་ལས་བྱམས་ཆོས་ལྷག་མ་བཞི་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་ཉ་དབོན་ཀུན་དགའ་དཔལ་བ་དང་། རྗེ་རེད་མདའ་བ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས། བླ་མ་དོན་བཟང་པ། སྐྱོར་མོ་ལུང་པའི་མཁན་པོ་དཀའ་བཞི་བ་བློ་གསལ། སྣར་ཐང་མཁན་པོ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ལས་བྱམས་ཆོས་ལྔ་ཀ་དང༌། ཚད་མ་སྡེ་བདུན། དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་དྲུག འདུལ་བ་ལུང་སྡེ་བཞི་དང༌། མདོ་རྩ།《མངོན་པ་མཛོད་》དང་༌། 《མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་》སོགས་དབུ་ཕར་འདུལ་མཛོད་ཚད་མ་བཅས་པའི་གཞུང་ཆེན་ཁག་ལ་གསན་སྦྱོང་གནང་བ་དང་། བུ་སྟོན་སློབ་མ་སྒྲ་ཚད་པ་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ། ས་བཟང་པཎ་ཆེན་མ་ཏི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། ཆོས་རྗེ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ། སྤྱན་སྔ་གྲགས་པ་བྱང་ཆུབ། རིན་ཆེན་གྲགས་པ་བཤེས་གཉེན། བུ་སྟོན་གྱི་སློབ་མ་རྗེ་བཙུན་ཁྱུང་པོ་ལྷས་པ། ས་སྐྱ་པའི་བླ་མ་དམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ལས་ཡི་དམ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་དང་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་གཙོས་རབ་འབྱམས་རྒྱུད་སྡེ་རྒྱ་མཚོའི་གཞུང་ལུགས་ལ་གསན་བསམ་ཕུ་མཐར་སོན་པར་མཛད་པས་རྒྱུད་སྡེ་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་བདག་ཏུ་གྱུར། ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་བདེ་བ་ཅན་དང༌། རྩེད་ཐང༌། གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོགས་སྐྱ། འདར་བཟང་ལྡན། གནས་རྙིང་།ངམ་རིང་ཆོས་སྡེ། བོ་དོང་ཨེ་སོགས་སྐབས་དེ་དུས་དགེ་འདུན་གྱི་འདུས་སྡེ་མང་ཞིང་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆེས་ཆེར་དར་བའི་གདན་ས་ཆེན་པོ་དག་ཏུ་དབུ་ཕར་འདུལ་མཛོད་སོགས་ཀྱི་གྲྭ་སྐོར་ལན་གྲངས་དུ་མར་མཛད། ལྷོ་བྲག་གྲུབ་ཆེན་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ལས་ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པའི་ཆོས་སྐོར་སྤྱན་སྔ་བ་ནས་བརྒྱུད་པའི་བཀའ་གདམས་ལམ་རིམ་དང་༌། རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་དཔལ་ལྡན་དགོན་པ་བ་ལས་བརྒྱུད་པའི་བཀའ་གདམས་མན་ངག་པའི་ཆོས་རྒྱུན་མ་ལུས་པ་གསན། བྲ་སྐོར་མཁན་ཆེན་ཆོས་སྐྱབས་བཟང་པོ་ལས་པོ་ཏོ་བ་ནས་བརྒྱུད་པའི་བཀའ་གདམས་གཞུང་པའི་ཆོས་རྒྱུན་ཡོངས་རྫོགས་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་གསན་ཏེ། བཀའ་གདམས་པའི་ཆོས་རྒྱུན་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་ཆེན་པོར་གྱུར་ལ།འདིར་སྐབས་དེ་རྣམས་སུ་འབྲེལ་ཡོད་གཞུང་པོད་ལྔའི་ཐོས་བསམ་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་པུ་ནས་བལྟས་ན། ཚད་མ་རིག་པའི་སྐོར་ལ། 《རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྣམ་བཤད་རིགས་མཛོད》 《ཚད་མ་སྡེ་བདུན》 《ཚད་མའི་རང་འགྲེལ་》དང་བཅས་པ། ཚད་མ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་ལྷ་ཤཱཀ་བྲམ་ཟེ་གསུམ་གྱི་《རིགས་འགྲེལ》 《རྣམ་ངེས་ཀྱི་འགྲེལ་པ》 《ཆོས་མཆོག་གི་ཚད་མ་རིགས་ཐིག་གི་འགྲེལ་པ་》སོགས་དང་། དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་རང་འགྲེལ་གྱི་བཤད་པ་ལན་གྲངས་དུ་མར་གསན་པ་སོགས་དང་། ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྐབས་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། 《རྒྱན་གཉིས་》དང་། 《འབྱེད་གཉིས》 《རྒྱུད་བླ་མ》 《འབུམ་ཊཱིཀ》 《བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས》 འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་《དེ་ཉིད་རྣམ་ངེས》 དབྱིག་གཉེན་གྱི་《ཉི་ཁྲི་གཞུང་འགྲེལ》 འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེའི་《ལེའུ་བརྒྱད་མའི་འགྲེལ་པ་ཉི་ཁྲི་སྣང་བ》 བཙུན་པ་གྲོལ་སྡེའི་《ཉི་ཁྲི་རྣམ་འགྲེལ》 སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོའི་《འགྲེལ་པ་དོན་གསལ》 《བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན》 《ལེའུ་བརྒྱད་མའི་བསྡུས་དོན》 སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱི་《སྡུད་པའི་འགྲེལ་པ་པཉྩི་ཀ》 སློབ་དཔོན་ཤཱནྟི་པའི་《ཉི་ཁྲི་དག་ལྡན》 《བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་པ་སྙིང་པོ་མཆོག》 དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་གྱི་《ཤེར་སྙིང་གི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ》 ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་《རྡོར་གཅོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ》 དབྱིག་གཉེན་གྱི་《མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ》 བཙུན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་《མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ》 དེའི་བསྡུས་དོན་ཁ་ཆེའི་ཛྷ་ན་ཤྲཱིས་མཛད་པ། བློ་བརྟན་གྱི་འགྲེལ་པ་དང་དེས་མཛད་པའི་《དབུས་མཐའི་འགྲེལ་པ》 《ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་》སོགས་པ་དང་། དབུ་མའི་སྐོར་ལ་མཚོན་ན། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་《དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་དྲུག་》དང་། རྗེས་འབྲང་གི་གཞུང་རྩ་ཤེའི་དོན་འགྲེལ་《བཞི་བརྒྱ་པ》 དེའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་མཛད་པ། 《འགྲེལ་པ་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ》 《དབུ་མ་སྙིང་པོ་རང་འགྲེལ་》དང་བཅས་པ། རྩ་ཤེའི་ཚིག་འགྲེལ་《ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ》 དེའི་འགྲེལ་བཤད་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་མཛད་པ། རྩ་ཤེའི་དོན་འགྲེལ་《དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་》དང་དེའི་རང་འགྲེལ།དེའི་འགྲེལ་བཤད་ཛ་ཡ་ཨ་ནནྟས་མཛད་པ། རྩ་ཤེའི་ཚིག་འགྲེལ་《ཚིག་གསལ》 རྩ་ཤེའི་ཚིག་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་《དབུ་མ་རྒྱན་》དང་། དེའི་རང་འགྲེལ་དང་འགྲེལ་བཤད། སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་《དབུ་མ་བདེན་གཉིས་》དང་དེའི་རང་འགྲེལ་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་པ། ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་《དབུ་མ་སྣང་བ་》སོགས་རྒྱ་གཞུང་དང་། སྐབས་དེར་བཞུགས་པའི་བོད་ཀྱི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་དགོངས་འགྲེལ་ཐམས་ཅད་དང་། མངོན་པའི་སྐོར་ལ་མཚོན་ན། 《མཛོད་ཀྱི་མཛུབ་ཁྲིད་ལན་དྲུག་》དང་། 《མཛོད་རང་འགྲེལ》 རྒྱལ་སྲས་གྲགས་པ་བཤེས་གཉེན་གྱི་ 《མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་དོན་གསལ》 གང་སྤེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ། 《མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་》སོགས་ལན་གྲངས་དུ་མ་དང་། འདུལ་བའི་སྐོར་ལ་མཚོན་ན། མདོ་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་དང་སྦྱར་བའི་བཤད་པ་ལན་དུ་མ་དང་། སློབ་དཔོན་ཆོས་བཤེས་ཀྱི་《རྒྱས་འགྲེལ》ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱི་《འགྲེལ་ཆུང》 དགེ་ལེགས་བཤེས་གཉེན་གྱི་《ལུང་གཞིའི་འགྲེལ་པ》 དུལ་བ་ལྷའི་《ལུང་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་དོན་འགྲེལ》ཚུལ་ཁྲིམས་བསྐྱངས་ཀྱི་《ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ》དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་གྱི་《སོ་ཐར་གྱི་འགྲེལ་པ》དགྲ་བཅོམ་པ་ས་ག་ལྷའི་《མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད》ཤཱཀྱ་འོད་ཀྱི་《དགེ་ཚུལ་ལེའུའི་འགྲེལ་པ》དུལ་བའི་ལྷའི་《ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལྔ་བཅུ་པ་》སོགས་རྒྱ་བོད་ཀྱི་འདུལ་བའི་བསྟན་བཅོས་དུ་མར་ཐོས་བསམ་གཏིང་ཕྱིན་པ་མཛད་པར་གསུངས་པས།⒆ མདོར་ན། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་ལས། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་མི་ཕམ་ཆོས་རྗེ་དང་། །འཛམ་གླིང་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཞེས་གྲགས་པའི། །གཞུང་ལ་ཕྱོགས་རེ་བ་དང་རགས་པ་རེས། །ཚིམ་པར་མ་བྱས་ཀུན་ལ་ཞིབ་ཏུ་སྦྱངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར།⒇ རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་རྗེ་བཙུན་མི་ཕམ་མགོན་པོ་དང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་ལ་རྩལ་འདོན་མཛད་ནས་ཐུགས་སྦྱོང་གནང་ཚུལ་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད་པས་ཀྱང་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་གཞུང་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་གྱི་རྨང་གཞིའམ་སྔོན་འགྲོའི་མ་དབྱིབས་ཤིག་དེ་དུས་ནས་གྲུབ་འདུག་པ་རྟོགས་ནུས་སོ། །

       ལྔ། གསུང་རྩོམ་གྱི་སྒོ་ནས་བཀའ་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་ཐོག་མར་གྲུབ་ཚུལ་སྐོར། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་སྤྱིར་མཁས་པའི་བྱ་བ་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔ་དང་འབྲེལ་བའི་གཞུང་གི་འཆད་ཉན་ཉིན་མོ་ལྟར་གསལ་བར་མཛད་པ་ལས་ཐོག་མར་གཞུང་དོན་འཆད་ཁྲིད་ཀྱི་ཆ་ནས། ཁོང་ཉིད་དགུང་གྲངས་བཅུ་དགུ་བཞེས་པའི་དུས་དགུན་གནས་རྙིང་དུ་བཞུགས་སྐབས་དོན་གཉེར་བ་དང་། ཕྱག་ཕྱི་ལ་བྱོན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གསོལ་བ་ནན་ཆེར་བཏབ་པའི་ངོར་《མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་》ལ་རྩལ་བཤད་ཚར་གཅིག་མཛད་ཅིང་། དེ་ནི་རྗེའི་རྣམ་ཐར་ཆེན་མོར་གཞུང་ཆེན་མོ་ལ་བཤད་པ་གནང་བའི་ཐོག་མ་ཡིན་ཚོད་དུ་སྣང་།﹙21﹚ ཞེས་གསུངས་ཡོད་ལ། ད་དུང་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་ཚ་ཁོ་ངག་དབང་གྲགས་པ་སོགས་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་མང་པོར་ཕར་ཚད་དབུ་མ་འདུལ་མཛོད་མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་སོགས་ཀྱི་བཤད་པ་རྒྱས་སྤྲོས་གནང་། ཁྱད་པར་དུ་དགུང་ལོ་སོ་གསུམ་(སྤྱི་ལོ་1389)ལོར་ཕེབས་པའི་ཚེ་ཡར་ཀླུང་མོན་མཁར་བཀྲིས་གདོང་དུ་དབུས་གཙང་གི་སྟོན་པ་དང་མཁས་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ཚོགས་པའི་དབུས་སུ་《བྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔ་》 དང་༌། 《དབུ་མ་རིགས་པའི་ཚོགས་ལྔ》 《མངོན་པ་གོང་འོག་གཉིས》 《དབུ་མ་འཇུག་པ》 《བཞི་བརྒྱ་པ》《སྤྱོད་འཇུག》 《འདུལ་བ་མདོ་རྩ》 《ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་》བཅས་རྒྱ་གཞུང་ཆེན་པོ་བཅུ་བདུན་དུས་གཅིག་ཏུ་འཆད་ཅིང་༌། དེ་ཡང་འཆད་བྱེད་གཞུང་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེའི་ཚིག་དོན་རྣམས་མ་འདྲེས་ཤིང་། མ་འཛིངས་པ། མ་ནོར་བ། གྲུབ་མཐའ་རང་རང་གི་འདོད་ཚུལ་དང་ཁས་ལེན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ། དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་འབྱེད་ལུགས། སྔོན་བྱོན་རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་བཤད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ལུགས། དེ་དག་ལས་གང་འཐད་པའི་ཕྱོགས་རང་ལུགས་ལ་ཁས་ལེན་ཚུལ། གོ་བའམ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་འཚོལ་དགོས་ལུགས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཙོ་བོ་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐོར་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ཚུལ་སོགས་ཞིབ་ཅིང་མཐའ་ཆོད་པའི་སྒོ་ནས་འདོམས་པར་མཛད་པས་ཆོས་ལན་གཅིག་གསུངས་པས་ཀྱང་། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་མྱོང་བ་ཐོན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པས།﹙22﹚ སྐབས་དེའི་གསུང་ཆོས་སུ་འདུས་པའི་མདོ་དབུས་ཀྱི་མཁས་པ་ཕལ་ཆེ་བའི་ཡིད་ཀྱི་བརྟན་པ་དབང་མེད་དུ་ཕྲོགས་ཏེ་ཁོང་གི་སློབ་མར་གྱུར་པ་ལས་རྗེ་བླ་མའི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་ཐོག་མར་དར་བའི་རྨང་ཚུགས་པའི་དབུ་བཟུང་བར་ངོས་འཛིན་བྱེད་འོས་པར་སྙམ། དེ་བཞིན་དུ་སྔ་ཕྱིར་གནས་རྙིང་དང༌། འོན་གྱི་ལྷ་ཁང་ཀེ་རུ། བདེ་བ་ཅན།དབུས་སྟོད་བྱ་ཡུལ། ངང་དཀར་སྲིན་པོ་རིའི་རིགས་ལྔ་ལྷ་ཁང་༌། སྟོད་ལུང་མཚོ་སྨད། གཉལ་སྟོད་རབ་གྲོང་། འོལ་དགའ་མགར་ཕུག ཨེའི་ཏེའུ་ར། ཉང་པོ་མདངས་མདོ། དགའ་སྐྱོར་ཟུལ་གསུམ། རྭ་སྒྲེང༌། ལྷས་ཕུ་དགོན། འོན་བདེ་ཆེན་སྟེང་༌། འོལ་དགའ་བྱམས་པ་གླིང༌། སེ་ར་ཆོས་སྡིངས། སྐྱིད་སྨད་གྲུམ་བུ་ལུང་། ཟངས་རིའི་ཕུ་ཆེན། དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་། འོན་བཀྲ་ཤིས་དོ་ཁ་སོགས་སུ་སློབ་མ་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔས་གཞི་བྱས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ཟབ་རྒྱས་ཆོས་གཞུང་རྒྱ་མཚོའི་འཆད་ཉན་མི་ཟད་པ་གནང་ངོ་། །

དེ་ལྟར་འཆད་རྩོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་གསུང་རྩོམ་གྱི་རྣམ་པར་བྱོན་པ་དག་གི་ཆ་ནས། རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔ་(སྤྱི་ལོ་1381)བཞེས་པའི་ཚེ་ཚལ་གུང་ཐང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་《ལེགས་བཤད་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བ་》རྩོམ་པའི་དབུ་བཙུགས་ཤིང་། དགུང་ལོ་སོ་གཉིས་པར་མཇུག་རྫོགས་པར་མཛད། དགུང་ལོ་ཞེ་ལྔ་པར་(སྤྱི་ལོ་1402)རྭ་སྒྲེང་དུ་《བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་》དང་། དགུང་ལོ་ཞེ་བརྒྱད་པར་(སྤྱི་ལོ་1405)རྒྱ་སོག་ཕུར་《སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ།》 དགུང་ལོ་ང་གཅིག་ཐོག་(སྤྱི་ལོ་1408)སེ་ར་ཆོས་སྡིངས་སུ་《དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ》 དགུང་ལོ་ང་བཞི་པར་(སྤྱི་ལོ་1410)བཤད་རྒྱུད་ལྷ་མོ་བཞིས་ཞུས་པ་དང་༌། 《ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་རྣམ་བཤད》 དགུང་ལོ་ང་ལྔ་པར་(སྤྱི་ལོ་1411)《རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་》དང་། སེ་ར་ཆོས་སྡིངས་སུ་《རྩ་ཤེའི་རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ》 དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་དུ་《འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་》སོགས་གདུལ་བྱའི་དབང་པོ་དང་འཚམ་པའི་བསྟན་བཅོས་པོད་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཕྱག་རྩོམ་མཛད་ལ། དེ་དག་ཀྱང་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་གཞུང་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་གྱི་མ་ལག་འགྲུབ་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ་བོ། །

གཉིས་པ། གཞུང་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་གྱི་མ་ལག་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་དཔྱད་པ།

       སྤྱིར་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཚུར་བསྡུས་ན་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཆོས་གཉིས་སུ་འདུ་ཞིང་། དེ་ཡང་ལུང་གི་ཆོས་ཟེར་བ་ནི་རྗོད་བྱེད་སྡེ་སྣོད་﹙23﹚གསུམ་དང་། རྟོགས་པའི་ཆོས་ནི་དེའི་བརྗོད་བྱ་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ལས་མ་འདས་པས། དེ་ལྟ་བུའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་པ་ནི། མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དེ་གསུམ་མམ། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་དེ་གཉིས་སུ་མ