གངས་ཅན་རིག་མཛོད་དེབ་དང་བོའི《རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་ཆེ་དགེ་ཡིག་ཚང》དང་མི་རྒྱུད་གྲོལ་ཐབས་ཀྱི་ཤོག་ངོས༣༡སྟེང་། དཔའ་རབས་ཟུར་བ་ཞིག་ཞུས་ན། རླངས་གུ་རུམ་སེང་གེས་རྒྱལ་གྱི་རྒྱ་བོད་སྟངས་ཐབས་བྱུང་བའི་དུས་སུ་རྒྱ་ལ་དམག་དྲངས། རྒྱའི་ཆུ་མཁར་ཡང་ལེ་དེ་ཕབ། དེའི་དཔའ་རྟགས་སུ་རྒྱ་ནག་པོའི་ཁྲིམས་ནོར་དེ་ཁྱེར་བས། དེ་བས་ནག་པོ་རྒྱའི་འདུལ་དཔོན་བྱེད་མི་ཡང་ལྷ་རིགས་རླངས་ཡིན། ཡང་ཤོག་ངོས༣༢སྟེང་། རླངས་དོ་དེས་ལྷ་རུ་གཡུ་དགུང་པོ་དེ་མཆོད་ནས། ལྗང་ལ་དམག་བྱས། ལྗང་གི་ཐོག་མདའ་ནག་པོ་དེ་བཏོགས། ལྗང་མི་དུག་ཅན་གྱི་མིག་དེ་ཕྱུངས། དེའི་དཔའ་རྟགས་སུ་ལྗང་གི་རལ་གྲི་ངོ་གྲོ་དེ་དང་། འོད་འབར་མ་དེ་ཐོབ་པས། དེ་བས་ནག་པོ་ལྗང་གི་འདུལ་དཔོན་ཡང་ལྷ་རིགས་རླངས་ཡིན། 

    ཡང་ཤོག་ངོས༡༣༤《ཏཱ་སི་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་ངོ་མཚན་གྱི་བཀའ་ཆེམས་མཐོང་བ་དོན་ལྡན》ལས་བླ་མ་བདག་ཆེན་པའི་བཀའ་ཤོག་གི་ནང་ན། རིན་པོ་ཆེའི་འོག་ནས། མཁན་སློབ་ཀྱི་མགོ་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བར་ཁུར་གསུངས་པ་དང་། རྟེན་སོ་ལ་རྒྱལ་ཐང་། བྱེ་ཆུང་།  ས་མཐོན་ཚོང་འདུས་ཡངས་པ་ཅན། བཀྲ་ཤིས་ལྗོངས། རྩ་ཐོབ་འབག་དང་བཅས་པ། ཐེལ་ནས་སྤྱིལ་བོ་ནང་སྤྱད་དང་བཅས་པ། སྦྲ་ཁ་ཅིག་བྱིན་གསུང་བའི་བཀའ་ཤོག་དང་། ཡང་ཤོག་ངོས༡༤༠སྟེང་། ཀུན་གྱི་སྟོན་པ་ལ་མི་བརྙས་པར། ཚིག་ལ་ཉན་ཞིང་འཁུར་བར་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང་། ཁོས་ཀྱང་རེ་བ་བཞིན་མ་བྱས། རྒྱལ་ཐང་དང་། ས་མཐོན། བྱེ་ཆུང་རྣམས་ཁོའི་བུན་གཏེར་བཟུང་ནས། ནང་སོར་སྲན་གྲོ་ནས་གསུམ་གྱི་བུན་བྲེའི་ཁ་བཞར་སྐྱི་བཞར་བྱས། དེའི་མཇུག་ཏུ་ཡང་འཕྱོས་ཡར་སྟོན་ལ་སོགས་ཀྱི་བོགས་ཡོང་སྒོ་རྣམས་མཁར་ཐོག་དང་། རྒྱལ་ཐང་ནས་ས་སར་དམིགས་ཐིམ་ནས། ནང་སོར་མ་སླེབ།ཅེས་ཐེངས་འགའ་ཤས་སུ་རྒྱལ་ཐང་ཅེས་པའི་མིང་འཁོད་འདུག་གོ།  

    གླིང་རྗེ་གེ་སེར་རྒྱལ་བོའི་སྒྲུང་རྒྱ་གླིང་གཏམ་གྱི་ངོ་མཚར་ཕྲེང་བའི་ཤོག་ངོས༡༥༢སྟེང་། འཇང་ས་དམ་ལ་དུག་ཆུ་ཡིས་བཏུལ། འཇང་ཡུལ་དབང་དུ་བསྡུས་ཞེས་དང་། ཡང་ཤོག་ངོས༢༢༧སྟེང་། དེའི་ཕྱི་ཉིན་སེང་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོ་རྒྱ་ནས་བྱོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་འཇང་གི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོ་སྟེ། འཇང་མི་བློན་པོ་ལྕགས་འཕྲུ་ཅན་བརྒྱ་ཙམ་གྱིས་བསུ་བ་དང་ཇ་འདྲེན་མཇལ་དར་སོགས་གྲངས་མེད་པ་ཕུལ་ཏེ་སེང་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་འཇང་ཡུལ་དུ་ལོ་གསུམ་བཞུགས་པར་ཞུས་ཡང་མ་གནང་སྟེ། ཞག་བདུན་བཞུགས་རིང་སྐྱབས་སྡོམ་དང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཆོས་བཀའ་མང་དུ་གནང་སྟེ། འཇང་སྲས་གཡུ་ཁྲི་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་རྡོའི་རྟ་དེ་ང་ལ་བྱིན་གསུངས་པས།  རྡོ་རྟ་དེ་གེ་སར་ལ་ཕུལ། རྟ་དྲེལ་ཕོ་མོ་སུམ་བརྒྱ་ལ་གསེར་དངུལ་དར་ཕྲུག་འབྲས་དཀར་ཟང་ཟིང་གི་འབུལ་བ་དཔག་མེད་བྱས་ཏེ་ཡང་གླིང་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་བསྐྱོད། 

    མིང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་འཇང་ས་ཐམ་རྒྱལ་བོས་བདག་གིར་བཟུང་སྟེ། འཇང་སྐད་དུ(主地ndzi dy)སྒྲ་བསྒྱུར(中甸)ནང་དོན་ནི་ཚོ་དཔོན་འདུག་ས་ཟེར། སུང་ལྷོ་མ་སྤྱི་ལོ༡༢༥༣ལོར། ཧུ་པེ་ལེ་ནས་ཏཱ་ལིས་དཔུང་འཇུག་དང་། ཟླ་དགུ་བར་ཟུང་ཆུ(今松潘)ཟླ་བཅུ་བར་རྒྱལ་ཐང་དབང་དུ་བསྡུས། ༡༢༧༡ལོར་ཡོན་རྒྱལ་རབས་གྱི་ཧུ་པེ་ལེ་ནས་བུའུ་ཏུའུ་མན(兀都蛮)མངགས་ཏེ་སོག་དམག་ནས་རྒྱལ་ཐང(旦当)སྲུང་འཛིན་བྱས། ༡༢༩༣ལོ་ཟླ་དྲུག་པར་རྒྱལ་ཐང་ཐུ་བྷོད་ཤོན་ཝོ་སིའི་མངའ་ཁོངས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ་ས་གནས་དཔོན་པོ་གཉིས་བསྐོ་བཞག་བྱས། 

    སྤྱི་ལོ༡༤༨༣ནས༡༥༥༣བར་གྱི་ལོ་བདུན་ཅུའི་ནང་འཇང་ས་ཐམ་རྒྱལ་བོས་བོད་དུ་དཔུང་འཇུག་བྱས་ཏེ། ས་ཆ་འདི་དག་བདག་གིར་མཛད་ཅིང་། སྤྱི་ལོ༡༥༢༩ལོར་འཇང་རྒྱལ་བོས་ཡང་ཐང་དུ་རྫོང་མཁར་ཞིག་བརྩིགས། སྐབས་དེར་ཀརྨ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ་ཁམས་ཁུལ་དུ་ཕེབས་ནས་ཨུ་སུ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བ་ལ་བརྟེན་དཔལ་སྤུངས་དགོན་ཆེན་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ་དང་། ཆོས་སྡེ་དེའི་ཆོས་འཆད་ཉན་རྒྱ་ཆེར་གནང་བའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་འོད་སྣང་འབའ་ཐང་བརྒྱུད་དེ་རིམ་གྱིས་བདེ་ཆེན་ཕྱོགས་སུ་དར་བ་རེད། ཁུལ་འདིར་དར་ཆེ་བ་ནི་དྭགས་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་ལས་ཀརྨ་ཀཾ་ཚང་གི་བརྒྱུད་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་སྡེ་གཙོ་བོ་ནི་ཁྲམ་བུ་དགོན(康普寺或寿国寺)དང་། དམ་པ་དགོན(达摩寺)བསམ་འགྲུབ་དགོན(云仙寺或桑主寺)གཡང་རྐང(禹功寺)བཀྲ་ཤིས་ཆེས་འཕེལ་དགོན། སྔགས་འཕེལ་དགོན(承恩寺)སོགས་དུ་མ་ཡོད། ཀརྨ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཆེ་ཤོས་ཞྭ་ནག་པ་དང་ཞྭ་དམར་བ་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་རྒྱུན་སོ་སོ་ཡུལ་འདིར་སྤེལ་མྱོང་ལ། ལྷག་པར་ཀརྨ་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་འཇང་ས་དམ་རྒྱལ་བོས་གདན་ཞུས་ལྟར་འཇང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཏེ། འཇང་སྡེ་ཆོས་ལ་འགོད་སྐབས་ས་དམ་རྒྱལ་བོས་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱ་ཆེར་ཕུལ་ནས་ཀརྨ་པའི་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་བ་དང་།  ཆོས་ལུགས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་མངའ་རིས་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་བདེ་འཇགས་ཡོང་བའི་སྲིད་ཀྱི་དམིགས་པ་འཆང་། དེའི་དུས་བདེ་ཆེན་ཁུལ་དུ་ཡང་གྲུབ་མཐའ་འདི་འཛིན་པའི་ཆོས་སྡེ་བརྒྱ་ལས་མི་ཉུང་ཙམ་ཡོད། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་ལུགས་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཞིང་།  ཀརྨ་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་བ་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་དགུང་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ལ་ཕེབས་སྐབས་སུ་འཇང་ས་དམ་རྒྱལ་བོ་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་གྱིས་གདན་ཞུས་དང་འབུལ་བ་རྒྱ་ཆེན་འབྱོར་བས། ཞྭ་དམར་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་གར་དབང་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དང་ཀརྨ་ལྷུན་གྲུབ་རྣམ་གཉིས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་འཇང་ཡུལ་དུ་བཏང་། འཇང་སྡེ་རྣམས་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་གྱིས་ཚིམ་པར་མཛད། ཀརྨ་ཞྭ་དམར་བའི་བསྐུལ་ངོར་འཇང་ས་དམ་རྒྱལ་བོས་སྦྱིན་བདག་ཞུས་ཏེ་ལི་ཐང་བཀའ་འགྱུར་དཔར་དུ་བསྐྲུན། དེའི་དཀར་ཆག་ཞྭ་དམར་བས་སྤྱི་ལོ༡༦༡༤ལོར་མཛད་པ་ནི། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་གངས་ཅན་གྱི་བརྡས་འདྲེན་པ་ཇི་སྙེད་པའི་ཕྱི་མོ་པར་གྱི་ཚོགས་སུ་འཁོད་པའི་བྱུང་བ་གསལ་བར་བརྗོད་པ་ལེགས་བྱས་ཀྱི་རང་གཟུགས་ཀུན་ནས་སྣང་བ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ་ཞེས་པའོ།། འདི་ནི་བོད་དུ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་ཤིང་པར་དུ་འཁོད་པའི་ཐོག་མ་ཡིན་ནོ།།

༥ དགའ་ལྡན་སྲིད་གཞུང་གི་སྐབས། 

    སྤྱི་ལོ༡༦༣༩ལོར་སོག་པོའི་དམག་ཤུགས་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་སླེབས་ནས་བེ་རི་རྒྱལ་བོ་བཅོམ་པ་དང་ས་དམ་རྒྱལ་བོའི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་ཕམ་ཉེས་ཅུང་ཟད་ཤོར། སྤྱི་ལོ༡༦༤༧ལོར་འཇང་ཡུལ་ཞིང་བའི་ཡར་ལངས་བྱས་ཏེ་འདི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམག་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས། 

    སྤྱི་ལོ༡༦༦༧ལོའི་ཟླ་བདུན་པར་སོག་དམག་གིས་རྒྱལ་ཐང་བཟུང་སྟེ་རྡོ་མཁར་རྫོང་བཙུགས། རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་པོས་རྫོང་དཔོན་བཀོད་མངགས་ཀྱིས་དཔྱ་ཁྲལ་བསྡུས། སྤྱི་ལོ༡༦༧༤ལོར་འཇང་རྒྱལ་བོའི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་རྒྱལ་ཐང་འཇང་དགོན་པ་གཙོ་བྱས་ཀྱི་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་པ་དང་བོན་པོའི་བླ་གྲྭ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོག་དམག་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་དགེ་ལུགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་དོགས་ཟོན་བྱས་པ། རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་མོས་བཀྲ་ཤིས་པ་ཐུར་ཐའེ་རྗེ་དང་ཕྱག་མཛོད་ནོར་བུ་རྒྱལ་ཐང་ཕྱོགས་སུ་མངགས་པ།  མུ་ལི་རྒྱལ་བོ་བསམ་གཏན་ནོར་བུའི་རོགས་སྐྱོར་ལ་བསྟེན་ཟིང་འཁྲུག་ཞི་འཇམ་དུ་བཏང་ཏེ་འཇང་རྒྱལ་བོའི་སྟོབས་ཤུགས་རྩ་རྫོགས་བྱས། དེ་ནས་བཟུང་དགའ་ལྡན་སྲིད་གཞུང་ནས་བདག་གིར་མཛད་དེ། སྤྱི་ཁྱབ་རྒྱ་མ་ཁང་གསར་བ་དང་། ཞི་བའི་དཔོན་ལ་རྩ་སྡེ་བ། དྲག་པོའི་དཔོན་པོ་ནང་སོ་སྡེ་བ་བཅས་བསྐོས་རྫོང་གནང་བ་ནས་བཟུང་ཡུལ་འདིར་སྡེ་བ་ཤར་ནུབ་གཉིས་ཞེས་མི་རབས་བརྒྱུད་འཛིན་གྱི་དཔོན་བརྒྱུད་དེང་སང་གི་བར་དུ་ཟམ་མ་ཆད་པར་ཡོད་མུས་དང་། དེ་འོག་རྫོང་འགོ་སོ་སོའི་ནང་དུ་སྒེར་གྱི་ཁྲིམས་འདོམས་དང་ཁྲལ་བསྡུ་སོགས་བྱེད་པོ་རྗོང་དཔོན་ལྔ་ཡང་མི་རབས་བརྒྱུད་འཛིན་དང་དཔོན་བརྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་གསར་བའི་བར་ཡོད། དེ་འོག་དམག་གི་འགོ་འདོམས་དང་མི་སེར་གྱི་བདེ་སྡུག་ཞིབ་འཇུག་ཐོག་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་པོ་ལྡིང་དཔོན་བཅུ་བདུན། དེ་འོག་ཡུལ་སོ་སོའི་འགོ་བ་དང་འབིལ་སིལ་ཟེར་བ་སོགས་མང་དག་ཅིག་ཡོང་ཁོངས་ནས་རེ་ཟུང་མི་རབས་བརྒྱུད་འཛིན་ལྟ་བུ་ཡོད་སྐད་ལས་བྱིངས་རྣམས་ཡུལ་དེའི་མི་དམངས་རྣམས་ཀྱིས་མང་མོས་ཐོག་རེས་མོས་ཀྱིས་བསྐོ་གཞག་བྱ་སྲོལ་ཡོད། ཡུལ་གྱི་ནང་དུ་ཁྲལ་རིགས་གསར་བཟོ་དང་ཁྲིམས་ལུགས་བསྒྱུར་བཅོས། དངུལ་གྱི་འགྲོ་རྒྱུག་དང་ཛཱར་ཐང་གཏན་འབེབས་སོགས་དོན་གནད་ཆེ་བའི་རིགས་ཡུལ་ནང་དབང་ཚད་མཐོ་ཤོས་མཆོད་ཡོན་ལྷན་རྒྱས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་གཏན་འབེབས་གནང་དགོས་ཤིང་། དོན་གནད་ཆུང་བའི་གྲས་རྫོང་ཁག་སོ་སོའི་རྫོང་དཔོན་སོགས་ཀྱིས་ཐག་བཅད་ཆོག་པ་རེད། མཆོད་ཡོན་ལྷན་རྒྱས་ཞུ་བ་ནི། ཡུལ་སྡེ་སྤྱིའི་དཔོན་པོ་སྡེ་བ་ཤར་ནུབ་གཉིས་དང་། རྗོང་དཔོན་རྣམ་པ་ལྔ། ལྡིང་དཔོན་བཅུ་བདུན་གྱི་ནང་ནས་ཉེ་འཁོར་དུ་ཡོད་པའི་གྲས། དགོན་སྡེའི་ཁོངས་ནས་མཁན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚབ་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་དང་། དགོན་པའི་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་མི་ཁམས་ཚན་བརྒྱད་ཀྱི་སྤྱི་མཐུས་རྣམ་པ་བརྒྱད། དགོན་པའི་ལས་དྲུང་ཆེན་མོ། སྤྱི་སོ་རྒྱབ་ཤག་གི་སྡེ་བ་ལས་ཐོག་པ་གསུམ་བཅས་ཚོགས་ཞུགས་ཡོད་པའི་ཚོགས་ཆེན་ལྷན་ཚོགས་དེ་ལ་མཆོད་ཡོན་ལྷན་རྒྱས་ཞུ་བ་རེད། མཆོད་ཡོན་ལྷན་འཛོམས་དེ་ལོ་ལྟར་འཆར་ཅན་ཐེངས་གཉིས་རེ་ངེས་པར་ཚུགས་དགོས་ཤིང་། ཛ་དྲག་ཅན་གྱི་ཕྱག་ལས་བྱུང་ན་སྐབས་བསྟུན་ལྷན་འཛོམས་འཕར་མ་འཕྲལ་འཕྲལ་ཚུགས་སྲོལ་ཡོད། དགོན་སྡེའི་མི་སེར་ལྷ་སྡེའི་གྲས་དང་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གནད་ཆེ་ཕྲ་གང་ཡོད་དགོན་པའི་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུ་ཆེན་མོས་ཐག་གཅོད་གནང་བ་མ་གཏོགས་གཞན་སུ་ལའང་ལྟོས་དགོས་པ་མེད། དགོན་པའི་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུ་ཆེན་མོ་དེར་མཁན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚབ་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་དང་། ཁམས་ཚན་བརྒྱད་ཀྱི་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་བརྒྱད། ཁམས་ཚན་རྒན་བརྒྱད། དགོན་པའི་ལས་དྲུང་ཆེན་མོ་བཅས་ཚོགས་ཞུགས་གནང་བ་རེད། ཚོགས་འདུ་ལྷན་རྒྱས་དེ་ལ་མཁན་གྲྭ་ལྷན་རྒྱས་ཞེས་ཞུ་བ་རེད། ལས་དོན་ཛ་དྲག་ཆེ་བའི་སྐབས་འགར་སྤྱི་སོ་རྒྱབ་ཤག་གི་སྡེ་བ་ལས་ཐོག་རྣམ་པ་ཡང་མཁན་གྲྭ་ལྷན་ཚོགས་སུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་བའི་སྲོལ་བཅས་ཡོད།  

    དགོན་སྡེའི་དབུ་ལས་ཁག་གི་འགྲོ་ཁོངས་རོབ་ཙམ་འགོད་ན། དབུ་བཞུགས་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་གདན་ས་ཁག་ནས་གསར་དུ་ཕེབས་པའི་དགེ་བཤེས་རྣམས་ཀྱིས་གསར་ཁྲལ་ལྟ་བུ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ་དམ་བཅའ་འཇོག་རྒྱུ་དང་། ཚོགས་གཞུང་དུ་རྡོར་སློབ་ལོ་རེ་ངེས་པར་གནང་དགོས་ཤིང་། དེ་གནང་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་མཁན་པོའི་འོས་ཤིག་ལ་ཕེབས་ཐུབ། མཁན་པོ་གསར་རྙིང་བརྗེ་ཉེར་ཁང་ཚན་བརྒྱད་སོ་སོ་ནས་མཁན་པོར་འོས་ཤོག་གསུམ་རེ་དགོན་པའི་རྒྱུན་ལས་ལྷན་ཚོགས་ལ་འབུལ་རྒྱུ་དང་། རྒྱུན་ལས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་འོས་གྲངས་མང་བ་གསུམ་འདེམ་སྒྲུག་བགྱིས་ཏེ། དགོན་སྡེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཀའ་སྲུང་བསེ་ཁྲབ་པའི་སྤྱན་སྔར་ཟན་བརྟགས་བསྒྲིལ་ནས་དང་བོར་ཕེབས་ཐོན་བྱུང་བར་མཁན་པོ་གསར་བ་བསྐོ་བཞག་ཞུ་རྒྱུ་དང་། དེ་འོག་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་དང། དབུ་ཆོས་གསུམ། ཁམས་ཚན་རྒན་བརྒྱད། ཁམས་ཚན་བརྒྱད་ཀྱི་སྤྱི་འཐུས་བརྒྱད། དགོན་པའི་ལས་དྲུང་། ཚོགས་ཆེན་ཇ་མ་གཉིས། དུང་བ་གཉིས་བཅས་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བསྐོ་བཞག་གནང་བའི་ལམ་སྲོལ་དང་། སྤྱི་སོ་དང་རྒྱབ་ཤག་གི་སྡེ་བ་རྣམས་ཀྱང་འོས་ཤོག་བསྡུས་ཐོག་ཟན་བརྟགས་བསྒྲིལ་ཏེ་བསྐོ་བཞག་བྱ་སྲོལ་དང་། དེ་འོག་གཉེར་བ་ཚོ་དང་ཞབས་གྲས་བྱིངས་རྣམས་སྡེ་བ་སོ་སོས་འདེམ་བསྐོ་གནང་རྒྱུ། དེ་མིན་པའི་དགོན་པའི་ལས་བྱེད་ཁག་རྒྱུན་ལས་ལྷན་ཚོགས་སོགས་ཀྱིས་བསྐོ་བཞག་བྱ་སྲོལ་ཡོད། 

    སྤྱི་ལོ༡༧༢༣ལོར། ཆིང་ཡུང་ཀྲི་རྒྱལ་བོའི་སྐབས་སུ་གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་ཚ་བུ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་མཚོ་སྔོན་ནས་ཆིང་རྒྱལ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་ནང་འདི་ཕྱོགས་ཡང་ཚུད་པ་ཟི་ཁྲིན་དམག་སྤྱི་ཉན་གུན་ཡའོ(年羹尧)ཡིན། ནན་དམག་ཧའོ་ཡུས་ལིན(郝玉麟)ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱིས་ཕམ་པར་བཏང་བ་སྡེ་བ་གཉིས་དང་བླ་གྲྭ་ནས་མགོ་བཏགས་བྱས། བོད་དུ་ལྷ་བཟང་ཧན་འདས་གྲོངས་བྱུང་བ་དང་། བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་ཚ་བོའི་ངོ་ལོག་རྐྱེན་བྱས་ཁམས་ཕྱོགས་ལ་བདག་པོ་མེད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་བས། ཡུང་ཀྲི་རྒྱལ་བོས་ས་འདི་ཡུན་ནན་ཕྱོགས་གཏོགས་སུ་བཅུག  སྤྱི་ལོ༡༧༢༥ལོའི་ཟླ་ལྔ་བར་རྫོང་དཔོན་གཅིག་དང་ལག་གཡོག་པ་གཉིས་མངགས། སྤྱི་ལོ༡༧༢༧ལོའི་ཟླ་བཞི་བར་རྒྱལ་ཐང་དུ་དཔོན་པོ་གཅིག་འཕར་མ་དང་བཅས་ཧོ་ཆེན(鹤庆府)གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་བཅུག་པ་ལས་སྔ་སོར་གྱི་ལོ་ལུགས་ཚང་མ་མིང་ཙམ་ལས་བསྒྱུར་བཀོད་བཏང་མ་སོང་།  

    སྤྱི་ལོ༡༧༡༧༥༦ལོར་ཆན་ལུང་རྒྱལ་བོས་རྒྱལ་ཐང་ཐིན་དུ་བཏང་ནས་ལི་ཅང་མངའ་ཁོངས་སུ་བཅུག  སྤྱི་ལོ༡༩༡༣ལོའི་ཟླ་ལྔ་བར་ཀྲུང་ཧྭ་མིན་གོས་རྒྱལ་ཐང་རྫོང་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་། སྔ་སོར་གྱི་ལམ་ལུགས་དེ་ལྟར་བཞག སྤྱི་ལོ༡༩༣༦ཟླ༤ཚེར༢༩ཉིན། དམག་སྤྱི་ཧུ་ལུང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་དམར་དམག་ཁྲི་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་རྒྱལ་ཐང་དུ་ཐོན། ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེར་གཉིས་ཉིན། ཧུ་ལུང་ནས་སྐྱ་དམག་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཁྲིད་ནས་རྒྱལ་ཐང་དགའ་ལྡན་སུམ་རྩེན་གླིང་དུ་བལྟ་གཟིགས་སུ་ཕེབས་ཏེ། བྷོད་རིགས་དར་རྒྱས་ཞེས་པའི་གོས་དར་དང་མེ་ཏོག་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཤེལ་དམ་ཆ་གཅིག་དགོན་པར་ཕུལ། 

༦ རྒྱལ་ཁབ་གསར་བའི་སྐབས། 

    སྤྱི་ལོ༡༩༥༠ལོའི་ཟླ༥བའི་ཚེས༡༠ཉིན་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་ཧྲི་བཞི་ཅུ་ཞེ་གཉིས་པའི་ཐོན༡༢༦རྒྱལ་ཐང་རྫོང་དུ་བབས། ཚེས༡༢ཉིན། རྒྱལ་ཐང་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་བཙུགས། ༡༩༥༧ལོའི་ཟླ༩བའི་ཚེས༡༣ཉིན། བདེ་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་བཙུགས་ཏེ་ལི་ཅང་ཀྲོན་ཆས་ཀྱིས་བདག་མཛད། རྒྱལ་ཐང་དགའ་ལྡན་སུམ་རྩེན་གླིང་དགོན་པའི་དགོན་བདག༧སྐྱབས་རྗེ་ཟངས་འབུམ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གནས་ཞེས་ཐུགས་སྨོན་གྱིས་བདེ་ཆེན་ཁུལ་ཞེས་མིང་འདོགས་མཛད། སྤྱི་ལོ༡༩༦༨རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་ནང་རྒྱལ་ཐང་རྫོང་གསར་བརྗེ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་བཙུགས། སྤྱི་ལོ༡༩༧༣ལོར་བདེ་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་སླར་གསོ་དང་རྒྱལ་ཐང་བདེ་ཆེན་ཁུལ་གྱི་ཁོངས་གཏོགས་སུ་བཅུག སྤྱི་ལོ༢༠༠༢ཟླ༥བའི་ཚེས༥ཉིན། རྒྱལ་ཐང་རྫོང་དེ་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླའི་རྫོང(香格里拉)ཞེས་མིང་བསྒྱུར་མཛད་དོ།