མིང་གྲགས་ཆེ་བའི་རིག་པའི་དཔའ་བོ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་དུས་སྟོད་ཀྱི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དང་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ།  སྙན་ངག་པ།  མཚན་ཉིད་རིག་པ་བཅས་ཀྱི་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཅིག་རེད།  ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་གང་པོར་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་ལེགས་པར་སྦྱངས་ཏེ་བོད་ཡིག་ནས་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་《སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ་》དང་《དེབ་སྔོན་》བསྒྱུར་བ་དང་ལེཊ་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཡིག་ནས་《ཆོས་ཀྱི་ཚིཊ་སུ་བཅད་པ་》དང་《བྱ་ལེན་མ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཟློས་གར་》སོགས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་མ་ཟད།《རྣམ་འགྲེལ་》དང་《རིགས་ཐིགས》《དབུ་མ་རྩ་ཤེས》《སྤྱོད་འཇུག》《མེ་ལོང་མ་》སོགས་བོད་འགྱུར་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་རྒྱ་གཞུང་དང་གཏུགས་ནས་དཔྱད་གླེང་མཛད་དེ་ལོ་ཙཱའི་རིགས་ལམ་ཐད་སྔར་མེད་ལེགས་བཤད་ཀྱི་སྐྱེས་གྱ་ནོམ་པ་ཕུལ་ཡོད། ལོ་ཙཱའི་རྣམ་བཤད་དེ་རྣམས་ལས་བོད་ཀྱི་དུས་སྐབས་སོ་སོའི་འགྱུར་མའི་ཁྱད་ཆོས་དང་སྐད་ཡིག་ཁག་གི་དོན་མཚོན་པའི་ནུས་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པ། རྣམ་དབྱེ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བའི་དགོས་པ་དང་ཇི་བཞིན་བསྒྱུར་བའི་སྐྱོན་ཆ་སོགས་བསྟན་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་བོད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྱུར་གཞུང་ལུཊ་མུ་མཐུད་ནས་གོང་འཕེལ་བཏང་བ་དང་ལེགས་ཆ་ཁ་སྐོང་གིས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་བ་ཁོ་ན་རེད། ལྷག་པར་དུ་ཁོང་གིས་འགྱུར་ཁག་ལ་དཔྱད་བརྗོད་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་དེ་དག་གི་ཧོར་ཁོང་དུ་ལུས་པའི་ཆ་རྣམས་དཔྱད་བརྗོད་ཁ་གསབ་དང་འགྱུར་ཚུལ་མ་དག་པ་རྣམས་ལ་མཛུབ་མོས་རི་སྟོན་གྱིས་སྐྱོན་ཡོན་གསལ་འབྱེད་གནང་ཡོད་པ་དེས་འཕགས་བོད་ལོ་ཙཱའི་དཔྱད་བརྗོད་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེན་བཏང་ཡོད་པ་དང་། 《མེ་ལོང་མའི་》ལུང་དང་འགལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དཔྱད་བརྗོད་བཀོལ་ནས་གླེང་བརྗོད་གནང་ཡོད་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ལོ་ཙཱའི་ཐབས་ཤེས་སྤྱད་ནས་སྒྲ་སྒྱུར་བྱེད་པའི་ཐབས་བཟང་ཞིག་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྱུར་རིགས་ལམ་འཕེལ་རྒྱས་ཐད་ཀྱི་གལ་ཆེའི་འཚོལ་ཞིབ་གསར་པ་དང་ལེགས་སྐྱེས་གྱ་ནོམ་པ་ཞིག་རེད། དམ་པ་འདིས་སོར་བཞག་གི་སྒྱུར་ཐབས་ཐད་སྒྲ་སོར་བཞག་ནས་གཟུགས་སོར་བཞག་གི་འཕེལ་འགྱུར་ཕྱིན་ཚུལ་དང་དོན་སྒྱུར་དང་ཐད་སྒྱུར། རྣམ་དབྱེའི་སྒྱུར་ཐབས་བཅས་ལས་འགྱུར་མ་གོ་དཀའ་སླའི་ཁྱད་པར་བྱུང་ཚུལ། འགྱུར་ཕྱག་སྐོར་གྱི་དཔྱད་གླེང་། བོད་ཀྱི་བཀའ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་ཚིག་ཐད་མཚོན་ཐབས་གསར་པ་དང་ལེན་གང་འདྲ་གནང་ཡོད་མེད། གོ་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་འཆོས་སྒྱུར་བྱེད་ཐབས་སོགས་ནི་བོད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྱུར་གཞུང་ལུགས་ལ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་སྐྱེས་གསར་པ་བསྟབས་པའི་མཚོན་ཚུལ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཟེར་རྗེས་ཟློས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གནད་ལ་འཕིཊ་ཤིང་བདེན་པ་བདེན་ཐུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལོ་ཙཱའི་ལག་ལེན་དང་འབྲེལ་ནས་འགྱུར་དཔྱད་གནང་ཡོད་ལ་གཞུང་ལུཊ་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆེས་རིན་ཐང་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ལཊ། ལྷག་པར་དུ་ཁོང་གིས་ཆེས་ཐོག་མར་རྒྱ་བོད་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ལྟ་ཚུལ་ཐེངས་དང་པོར་བཏོན་གནང་བ་དེས་རང་ཅག་རྣམས་ལ་དེའི་ཕྱོགས་སུ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་བློ་སྒོ་ཕྱེ་བ་མ་ཟད་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ཐོན་ཡོད།

    ཡིན་ན་ཡང་དམ་པ་འདི་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་ཉེས་མེད་ཉེས་འགེལ་གྱི་དཀའ་ཚེགས་དུ་མ་འཕྲད་པ་དང་རིག་གཞུང་འཚོལ་ཞིབ་གནང་བར་ཕྱི་ནང་གི་མཐུན་རྐྱེན་ཞན་ལ་འགལ་རྐྱེན་དུ་མ་འཕྲད་པས་བློ་རིག་གི་རྩལ་དང་ཐུཊ་ནུས་གང་མཆིས་རིག་པ་དོན་གཉེར་གྱི་སླད་དུ་འདོན་སྤེལ་གནང་རྒྱུར་བར་ཆད་རབ་དང་རིམ་པར་འཕྲད་པ་ནི་ཁོང་སྐུ་སྒེར་གྱི་ཆག་སྒོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་འཛིན་མའི་གཙུག་ཏོར་དུ་གནས་འཆའ་བའི་བོད་མིའི་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་གོང་འཕེལ་གྱི་ཐད་ལ་འཕྲད་པའི་ཆག་སྒོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་མེད་ཡིན་པ་དཔྱོད་ལྡན་ཀུན་གྱིས་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་ནུས་སོ།། ཁོང་གི་དཀའ་ཚེགས་དང་གྱ་གྱུ་མང་བའི་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོའི་ཐུགས་ནུས་གང་མང་རིག་པ་དོན་གཉེར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བཀོལ་སྤྱོད་གནང་ཡོད་པ་དང་། གཅེས་ཤིང་ཕངས་པའི་གསུང་རྩོམ་དུ་མ་གནང་ཡོད་པ་ལས་མང་རབ་ཅིག་བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་གིས་དོ་དམ་བཙོན་འཇུག་བྱེད་དུས་གཏོར་བརླག་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་དེ་རྗེས་ངན་རྒུ་ཚང་བའི་“རིག་གསར་”གྱི་དུས་ཟིང་ནང་འཐོར་གྱར་དང་བོར་བརླག་ཏུ་སོང་ནས་དེང་གི་ཆར་རང་ཅག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་དུ་སྨིན་པ་ནི་གསུང་འབུམ་པོད་བཞི་ཙམ་ལས་བཞུགས་མེད་པས་ན། ཁོང་གི་ལོ་ཙཱའི་རིགས་ལམ་རྣམ་བཤད་ཆ་ཚང་གླེང་བརྗོད་བྱ་ཐབས་བྲལ། དེས་ན་འདིར་གསུང་འབུམ་པོད་བཞི་ཡི་ནང་དུ་འཁོད་པའི་སྒྲ་སྒྱུར་གླེང་བརྗོད་རྣམས་རང་བློས་ལྕོགས་ཚོད་ཀྱིས་གླེང་བ་ལ་སྤྲོ་བས་འཇུག་གོ། དེ་ལ་སྐབས་འདིར་ལོ་ཙཱའི་རྣམ་བཤད་རྣམས་ཁག་གཉིས་སུ་དབྱེ་ནས་འཆད་པར་བྱ་སྟེ། ལོ་ཙཱ་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་བཤད་དང་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་སྐྱོན་སེལ་གཉིས་སོ།།

དང་པོ། ལོ་ཙཱ་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་བཤད།

    གཅིག  སོར་བཞག་གི་འཕེལ་འགྱུར་སྐོར། དེ་ཡང་སོར་བཞག་གི་སྐོར་ནི་《སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས་》དང་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱི་《གསར་རྙིང་གི་བརྡའི་རྣམ་གཞག་》ཅེས་པ་སོགས་ལས་ཞལ་གསལ་བར་གསུངས་ཡོད་ཀྱང་དེའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཐད་ལ་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོར་གནང་བ་ནི་མཁས་དབང་འདིའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་ལས་བྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་ཆེས་རྙིང་མའི་དུས་སུ་རྒྱ་སྐད་བྲིས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བུདྷ་ལ་འབུད་འདའ་དང་དྷརྨ་ལ་འདར་མ། སང་ག་ལ་སང་འགའ། ཕྲཛཉ་ལ་པར་འགྱར། ཙཀྲ་ལ་ཙ་དཀར། ཏྲེ་ལོ་ཀ་ལ་ཏ་རེའི་ལོ་ཀ་སོགས་སྒྲ་གདངས་ཅི་ལྟར་ཐོན་པ་བྲིས་ལ། གནུབས་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་སུ་ཡང་བུ་ལ་འབུ་སོགས་ལན་ཁ་ཡར་བྱུང་ངོ་①ཞེས་གསུངས་པར་བརྟག་ན་སྔོན་དུས་སུ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཚིག་བོད་ཡིག་ཏུ་སོར་བཞག་བྱེད་ཚེ་སྒྲ་གདངས་ཇི་ལྟར་ཐོན་པ་ཙམ་བོད་ཡིག་ཏུ་འབྲི་བ་ལས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཡི་གེའི་གཟུགས་འདྲ་མཚུངས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཐད་ནས་སོར་བཞག་བྱེད་སྲོལ་མེད་ཀྱང་། དུས་ཕྱིས་ཙ་ན་བུདྷ་ལ་སྐབས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་དང་།《སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས་》སུ་དྷརྨ་ཞུས་ཆེན་ཞེས་དང་གཞན་ཡང་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱི་《མདོ་བཏུས་བསྟན་འགྱུར་》དུ་བཞུགས་པ་དཔེ་རྙིང་འཁྲུལ་མེད་གཅིག་ཏུ་དྲོནའིབུནིཏལིའོ་ཞེས་དང་བུདྷའི་སྲས་ནི་ར་ཧུ་ལའོ་ཞེས་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་རང་སོར་བཞག་པ་མང་དུ་བྲིས་ཡོད་པ་རྣམས་ཏེ། དབུས་གཙང་གི་ཆོས་སྡེ་དུས་ཟིང་གི་སྐྱོན་མ་བྱུང་བ་རྣམས་སུ་དཔེ་རྙིང་ཤས་ཆེར་བཞུགས་པ་རྣམས་སུ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེས་ན་ཐུ་མི་ནས་སྐ་ཅོག་ཞང་གསུམ་གྱི་སྐུ་ཚེའི་སྟོད་ཀྱི་བར་དུ་སོར་བཞག་རྣམས་མ་ཡིག་གི་རང་སྒྲ་ཐོན་ཙམ་དུ་འབྲི་བའི་སྲོལ་ཡོད་པ་ལ་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་ལོ་པཎ་ཆེན་པོ་སྐ་ཅོག་ཞང་གསུམ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་བཞིན་པའི་དུས་སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་གཟུགས་སོར་བཞག་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཆེས་ཆེར་དར་བ་དེ་ནི་སོར་བཞག་རྣམས་རང་སྒྲ་གང་ཐོན་ཙམ་སོར་བཞག་བྱེད་པ་ནས་གཟུགས་སོར་བཞག་བྱེད་པའི་དུས་རིམ་དུ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་སྦྱར་གཙང་སིང་རྒྱ་ཡིག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བྲིས་ཆོག་པ་འདི་དུས་ཕྱིས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་ཞེས་ཆོད་སྡོམ་གནང་ཡོད།

དེ་བཞིན་དུ་དོན་སྒྱུར་དང་ཐད་སྒྱུར་བསྣོར་སྒྱུར་སོགས་དཔེ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་མང་དུ་གསུངས་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་ནི་བོད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྱུར་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས་སོགས་སུ་སྔར་ནས་གསུངས་ཡོད་པ་དེ་དག་བསྐྱར་ཟློས་ཀྱིས་སྐབས་འདིར་འཆད་པའི་དགོས་པ་མི་བདོག་པས་མིང་ཙམ་སྨོས་ནས་བཞག་གོ།

     གཉིས། འཕགས་བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་རྣམ་དབྱེ་རྐྱེན་དང་བཅས་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་ལུགས་གང་ལ་བརྟགས་ཀྱང་རྒྱ་དང་བོད་ཀྱི་སྐད་བཞིན་འཇིག་རྟེན་ལ་ངང་གིས་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་པཎ་ཊི་ཏ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་འབད་དེ་ཆེད་གཉེར་གྱིས་བཅོས་པ་ཞིག་གོ་སྙམ་པ་ཞིག་འདུག་སྟེ་འགྲོ་ལྟ་བུའི་བྱ་ཚིག་གཅིག་བྱེད་པ་པོ་གང་ལ་སྦྱར་ཡང་ང་འགྲོ  ཁོ་འགྲོ་བ་གླང་འགྲོ་སོགས་བྱ་ཚིག་ཐད་ཀར་གཟུགས་མ་འགྱུར་བར་གནས་པ་ལ་ལེགས་སྦྱར་ལ་ནི་སྐྱེས་བུ་རེ་རེ་ལ་མི་འདྲ་བ་རེ་དང་སྐྱེས་བུའི་ནང་གསེས་ལ་ཡང་མི་འདྲ་བ་ཁ་རྐྱང་སྦྱོར་ཞིང་རང་བཞིན་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་སྐད་ལྟར་གཅིག་གི་རིགས་འགྲེ་ཅིག་ཤོས་ལ་མི་འགྲོ་བར་གཟུགས་དང་ཆོ་ག་མི་འདྲ། རང་བཞིན་ངང་གིས་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་ཡིན་ན་བྱིས་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་སྨྲ་ནུས་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་རྒྱུ་ལ་འདིར་འདྲ་འགྲིག་དེ་འདྲ་ལོ་དགུ་ལ་སྦྱངས་ནས་སྨྲ་ནུས་མོད་བྱིས་པ་ལ་ཨ་མས་སློབ་ནུས་པའི་སྐད་དུ་ཡེ་མི་འདུག་ཅེས་དང་། རྣམ་དབྱེ་རྐྱེན་དང་བཅས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཕལ་སྐད་དུ་བྱས་པའི་དུས་ནི་ངེས་པར་ཡོང་མི་སྲིད་ཅེས་གསུངས་ཏེ་འཕགས་བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཁྱད་པར་འདི་དག་ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་གྱིས་གསུངས་པ་དང་དགོངས་ཚུལ་འདྲ་ཡང་། འདིར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པ་དང་ཞིབ་ཆ་ཆེ་ལ་དཔྱད་པ་ཡང་གནད་དུ་འཁེལ་བ་གནང་ཡོད་དེ། དེ་འདྲའི་འདྲ་འགྲིག་མང་པོ་འབྱུང་བ་ཡང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ལུང་ལ་སྐྱེ་བོ་གཞན་འཇུག་དཀའ་བའི་ཆེད་དུ་བཅོས་པ་ལྟར་མི་སྣང་ངམ་ཞེས་ལེགས་པར་གསུངས་ཡོད། དེས་ན་རྣམ་དབྱེ་རྐྱེན་དང་བཅས་པའི་སྒྲ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་འདི་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བཅོས་ཤིང་ལེགས་པར་སྦྱར་ནས་གྲུབ་པ་ལས་རྒན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བརྡ་ལ་གྲགས་པ་ཚ་བོ་དང་ཡང་ཚས་དེ་མུར་ཤེས་ཐུབ་པའི་འཇིག་རྟེན་རང་ག་བའི་སྐད་རྣམས་དང་ཡེ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ལེགས་པར་བསྟན་ནས། འཕགས་བོད་སྒྲ་སྒྱུར་བྱ་བར་འཇུག་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ངེས་པར་དུ་སྒྲ་གཞུང་གི་ལུགས་དེ་དག་ཤེས་པ་གནད་དུ་ཆེ་སྟེ། ལེགས་སྦྱར་ནི་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་རང་ཡིན་པས་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཕ་གཏམ་བུ་འཇགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྤྱོད་ཤེས་པ་དེ་འདྲ་མེད་པའི་སྣང་ཚུལ་གསལ་རྗེན་དུ་བསྟན་ཡོད་དོ།།

    གསུམ།   འགྱུར་ཕྱག་སྐོར་གྱི་དཔྱད་གླེང་། དེ་ཡང་འགྱུར་ཕྱག་ནི་བསྒྱུར་བའི་བར་ཆད་ཞི་བའི་ཆེད་དུ་ལོ་ཙཱ་བས་སྦྱར་བར་སྨྲ་མོད། འཆད་ཚུལ་འདི་ཡང་འཐད་པར་མ་མཐོང་སྟེ་རྒྱ་དཔེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོ་ལ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་དང་འཇམ་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་སོགས་བྲིས་ཡོད་པ་དང་། བོད་དུ་བསྒྱུར་ཟིན་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་གི་ཕྱི་མོའི་རྒྱ་དཔེ་ངོར་སོགས་ན་བཞུགས་པ་ལ་ཡང་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་སོགས་བོད་སྐད་ལ་གང་ཡོད་པ་རྒྱ་དཔེ་ལ་ཡང་སྣང་། དེ་དག་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་ན་ཉུང་ཟད་བཞུགས་པའི་རྒྱ་དཔེ་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་ལོ་པཎ་ཚོས་འགྱུར་ཕྱག་གི་ཚིག་རྒྱ་དཔེར་བཀོད་པ་ཡང་མིན། དེ་ཀུན་གྱི་དབུ་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་པས་རང་རེས་འགྱུར་ཕྱག་ནི་རྒྱ་གཞུང་རང་ན་མེད་པ་ལ་ལོ་ཙཱ་བས་བྱས་པར་འདོད་ཅིང་། དེ་ཡང་བསྒྱུར་བའི་བར་ཆད་ཞི་སླད་དམ་འགྱུར་ལེགས་པར་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཆེད་དུ་ལོ་ཙཱ་བས་རང་རང་གི་ལྷག་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་སྐ་ཅོག་ཞང་གསུམ་གྱི་དུས་སུ་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབུར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབུར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་མཛད་པ། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབུར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་སྡེ་སྣོད་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པའི་ཕྱག་བྱས་པའི་རྣམ་གཞག་འདི་འཇིག་པར་གྱུར་ཏེ་རང་རེས་ལོ་ཙཱ་བས་འགྱུར་ཕྱག་གསར་དུ་བཀོད་པར་འདོད་པ་གང་ཞིག་བལ་ཡུལ་དང་འཕགས་ཡུལ་ན་བཞུགས་པའི་རྒྱ་དཔེ་ལའང་དེ་དག་ཡོད་པས་ཚུལ་འདི་ཇི་ལྟར་འགྲེལ།  དེས་ན་ཐུ་མིས་སུམ་རྟགས་ཀྱི་གཞུང་མཛད་ཚེ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ལ་ཕྱག་མཛད་པར་འགྲེལ་བྱེད་མཁན་པོ་རྣམས་ལ་འགྲེལ་ཚུལ་མང་ཡང་མཐར་གཏུགས་ན་འཕགས་ཡུལ་གྱི་པཎ་ཊི་ཏ་རྣམས་ཀྱིས་གཞུང་རྩོམ་ཚེ་ཐོག་མར་དགེ་བ་ཀླད་ཀྱི་དོན་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་སྨོས་པ་དང་རང་རང་གི་འདོད་པའི་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ལ་ཕྱག་མཛད་པ། མཆོད་པར་བརྗོད་པ། དངོས་པོ་ངེས་པར་བསྟན་པ་བཅས་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་གནང་བ་ཡིན་མོད། འགྱུར་ཕྱག་གི་གསང་གནད་འདི་མ་རྟོགས་པས་གནས་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པའི་བློ་བཟོ་མང་དུ་བྱས་པ་ལ་རྟོགས་དཔྱོད་མེད་པའི་རྗེས་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རི་བོང་ཅལ་འདྲོགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འབྲངས་པར་མངོན་ནོ།།

    བཞི།  བོད་འགྱུར་བཀའ་བསྟན་ནང་མཚོན་ཐབས་གསར་པ་དང་ལེན་བྱས་པའི་གླེང་བརྗོད། རང་རེ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་བསྟན་བཅོས་སུ་བྲིས་པའི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་ཀློག་ཚེ་འདི་དག་ལ་སྒྱུར་ཤན་ཡེ་མ་ཞུགས་པར་བོད་རང་གི་རྩོམ་ཉམས་རྣལ་མ་ཇི་བཞིན་ཐོན་འདུག་སྙམ་པ་ཡང་མ་བརྟག་པའི་ངང་ཚུལ་དུ་ཟད་དེ། མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ཀྱིས་རྩོམ་ལུགས་འདི་ནི་རྒྱ་སྐད་བོད་དུ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་དབྱིབས་ཁོ་ནར་བྲིས་པ་ཡིན་ལ་དེ་རྣ་བར་འཇགས་འཇགས་ནས་གོ་སླ་བར་སོང་བ་ཡིན་གྱི་བོད་སྐད་རང་དབང་བའི་སྒྲིག་ཚུལ་ནི་མིན་པར་ངེས་མོད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་བོད་རང་གི་གནའ་བོའི་རྩོམ་ལུགས་ཇི་བཞིན་ཐོན་ཡོད་ན་ཕྱིས་ཀྱི་བཅོས་བཟོའི་གཡའ་མ་ཕོག་པའི་རྩོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་བུ་དགོས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡི་གདུང་འཛིན་དུ། །དམུ་རྒྱལ་དེ་ཡི་གདུང་འཛིན་དུ།། དམུ་རྒྱལ་ཐོད་དཀར་དུང་འཛིན་དུ།། རྒྱལ་བོན་དུང་ཐོད་བྱ་བ་བཞག། ཅེས་བོན་དཔེ་གནའ་རྩོམ་གྱི་གཤིས་ཉམས་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩོམ་ལུགས་སམ་ཡང་ན་ཏུན་ཧོང་གི་ཡི་གེར། འ་བ་ནི་ཉི་ཉེ་བ་ཉིད།། བྱ་རོ་རོ་ན་མདུང་གི་རྩེ་རང་ནིག། ཡོས་རོ་རོ་ན་ལྟམ་གྱི་གོང་ར་ནིག། ཅེས་སོགས་ཀྱི་རྩོམ་ཉམས་རྣལ་མར་ཐོན་དགོས་པ་ལ་དེ་མ་ཐོན་པ་ཅི་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ལོ་པཎ་ཚོས་འཕགས་ཡུལ་གྱི་རྩོམ་ཉམས་དང་མཚོན་ཐབས་གསར་པ་དང་ལེན་གནང་ཞིང་དེ་གོམས་གོམས་ནས་གོ་བདེ་ཞིང་མེས་པོའི་རྩོམ་ཚུལ་འགའ་བག་ལ་ཞ་བར་གྱུར་ཏེ་རྙིང་ཚབ་གསར་པས་བྱས་པ་དང་གསར་པའི་རིགས་གོམས་ལོབས་སུ་གྱུར་ནས་མེས་པོའི་རྩོམ་སྲོལ་རྣལ་མར་བཟུང་བར་ཟད་དོ།། དེས་ན་དེང་གི་རྒྱ་བོད་ལོ་ཙཱའི་ལག་ལེན་ནང་སྒྱུར་ཤན་བཞུགས་ཐལ་ཤོར་བའི་རིགས་ལ་མཐའ་དཔྱོད་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱེད་དགོས་མོད། གསར་པའི་རིགས་འགའ་མ་གོམས་པའི་སྣང་འཆར་དེ་ཡིད་ལ་བརྣགས་བརྣགས་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྐྱོན་དུ་བཟུང་སྟེ་དོར་ན་མཚོན་ཚུལ་གསར་པ་ཡང་ཡོང་མི་སྲིད་པས་མེས་པོས་བླང་དོར་གནང་བའི་ཚུལ་ལ་བསམ་ནས་འོས་འཚམས་ཀྱིས་མཚོན་ཐབས་གསར་པ་དང་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེའོ།།

    ལྔ།   སྐད་ཡིག་ཐམས་ཅད་དོན་མཚོན་པའི་ནུས་པ་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་ཚུལ་སྐོར་གྱི་གླེང་བརྗོད། སྤྱིར་རང་རེས་ལེགས་སྦྱར་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པར་སྨྲས་ནས་ཡིག་འབྲི་རེ་གཉིས་ལས་དོན་ཧ་ཅང་མང་པོ་འདོན་པའི་ངན་ཤན་ཞིག་ཞུགས་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་ལེགས་ཏེ། དེ་ནི་དེའི་མཚོན་དོན་ཙམ་ཡིན་གྱི་དེ་བསྒྱུར་བའི་བསྟན་དོན་མ་ཡིན་པས་སོ།།གནད་ཀ་འདི་མ་ཤེས་པས་འཕགས་བོད་ཀྱི་སྐད་ལ་ནུས་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཀུན་གྱི་ཁ་ན་བྱང་ཡང་《སྒྲ་རྟོག་སེལ་འཇུག་》ཏུ་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་གསུངས་པ་དེ་ལ་གོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་མ་རྙེད་པའི་རྟགས་སུ་ཟད་དོ། །དེ་ཡང་བུམ་པ་དང་ཀ་བ་ལྟ་བུའི་དོན་གཅིག་སྟོན་པ་ལ་སྐད་རིགས་ཐམས་ཅད་ནུས་པ་ཆེ་ཆུང་དང་དོན་ཟབ་མི་ཟབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་དོ།།

    དེས་ན་སྐད་རིགས་ཐམས་ཅད་དོན་མཚོན་པའི་ནུས་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པས་མི་རིགས་ཤིག་ལ་ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཐད་ཀྱི་མིང་བརྡ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཀྱང་དེ་ལ་ཚན་རིག་ཐད་ཀྱི་མིང་བརྡ་དབུལ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ལ་ཚན་རྩལ་དང་ཁྱད་པར་དུ་རང་བྱུང་ཚན་རིག་ཐད་ཀྱི་མིང་བརྡ་མང་ཡང་ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཕྱོགས་ཀྱི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཉུང་བར་ལྟོས་ནས་རིག་ཚན་གང་རུང་ཞིག་སྐད་ཡིག་གང་རུང་ལ་ལོ་ཙཱ་བྱེད་ཐབས་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། སྐད་ཡིག་ཚང་མར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་མདུན་ལམ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་སྒྲ་དོན་གང་རུང་གིས་བསྒྱུར་བའི་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད་ནས་སྐད་ཡིག་གོང་འཕེལ་བཏང་ཆོག་པས། དེ་ནི་སྐད་དང་ཡི་གེ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པའི་གཏམ་ཞིག་གོ། དེ་བཞིན་འགྱུར་རྩོམ་དེ་བསྒྱུར་བ་ལས་མང་ཙམ་མ་བྲིས་ན་དོན་མི་གསལ་བ་སྐད་ཡིག་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་ཞིང་།   ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཚིག་རྐང་བརྒྱད་ཅན་རྣམས་བོད་དུ་བདུན་ཅན་དང་བཅུ་ཅན་རྣམས་དགུ་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་པས་བཀླགས་ན་བོད་སྐད་ཉུང་ཡང་སྔོན་རྗེས་བརྩེགས་འདོགས་སོགས་ཡིག་ཚོགས་ཆེ་བས་བོད་ཡིག་མང་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ།།  དེས་ན་འཛམ་གླིང་ན་མིང་དུ་གྲགས་པའི་ལོ་ཆེན་ནེ་ཏའི་གསུང་རྒྱུན་དང་མཐུན་པར་མཁས་དབང་འདིས་སྐད་ཡིག་ཚང་མ་དོན་མཚོན་པའི་ཐད་ནུས་པ་གཅིག་མཐུན་ཡིན་པར་གསུངས་སོ།།