ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོཊ་ཐེངས་དྲུག་པར་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བའི་གྲོས་ཆོད། ༼ ༡ ༽

2021-11-17
0

༄༅། ། ཏང་གི་ལོ་བརྒྱའི་འབད་འཐབ་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་གལ་ཆེན་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་སྐོར་གྱི་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གྲོས་ཆོད།

༼༢༠༢༡ལོའི་ཟླ་༡༡ཚེས་༡༡ཉིན་ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་དབྱང་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དྲུག་པའི་ཐོག་གྲོས་འཆམ་བྱུང་།༽

༼ཁག་དང་པོ།༽

· གླེང་གཞི། ·

ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་1921ལོར་དབུ་བརྙེས་པ་ནས་བཟུང་། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་དོན་གཉེར་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་དོན་གཉེར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་དང་འགན་འཁྲིར་བརྩིས་པ་དང་། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དད་སེམས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཤིང་། རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྣེ་ཁྲིད་དེ་མི་རིགས་རང་བཙན་དང་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་བརྩོན་ལེན་དང་། རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་འབྱོར་ལྡན་པ་དང་མི་དམངས་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་བ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱས་ཏེ། ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཡི་འོད་སྟོང་འབར་བའི་བརྒྱུད་རིམ་བརྒྱུད་མྱོང་།

ལོ་ངོ་བརྒྱའི་རིང་། ཏང་གིས་མི་དམངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དེ་ཁྲག་བཏོན་དམར་འཛིང་བྱས་པ་དང་ལན་བརྒྱར་ཕམ་རུང་དཔའ་མི་ཞུམ་པར་དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་གསར་པའི་གསར་བརྗེའི་གྲུབ་འབྲས་རླབས་པོ་ཆེ་གསར་གཏོད་བྱས་ཤིང་། རང་སྟོབས་རང་སྤེལ་དང་ཤུགས་སྐྱེད་སྟོབས་སྤེལ་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་རླབས་པོ་ཆེ་གསར་གཏོད་བྱས་པ་དང་། བསམ་བློ་བཅིངས་འགྲོལ་དང་བློ་རྩ་བརྟན་པོས་ཡར་རྒྱས་བརྩོན་ལེན་བྱས་ཏེ། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་གྲུབ་འབྲས་རླབས་པོ་ཆེ་གསར་གཏོད་བྱས། རང་ཚུགས་རང་དར་དང་། བདེན་སྲུང་གསར་གཏོད་བྱས་ཏེ། དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་རླབས་པོ་ཆེ་གསར་གཏོད་བྱས་ཡོད། ཏང་དང་མི་དམངས་ཀྱིས་ལོ་བརྒྱར་འབད་འཐབ་བྱས་ཏེ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་འགའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཆེས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་ངག་བརྩམས་ཡོད།

ཏང་གི་ལོ་བརྒྱའི་འབད་འཐབ་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་གལ་ཆེན་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱ་རྒྱུ་ནི། གཅིག་ནས་ཏང་བཙུགས་ནས་ལོ་བརྒྱ་འཁོར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་འོག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་འཐབ་ལམ་གསར་པ་གཏོད་པ་དང་། དུས་རབས་གསར་པར་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་དགོས་མཁོ་ཡིན། གཉིས་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་འདུ་ཤེས། སྲོག་ཤིང་གི་འདུ་ཤེས། མིག་ལྟོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཅས་འཛིན་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། འགྲོ་ལམ་གྱི་གདེང་ཚོད་དང་། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་གདེང་ཚོད། ལམ་ལུགས་ཀྱི་གདེང་ཚོད། རིག་གནས་ཀྱི་གདེང་ཚོད་བཅས་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྲོག་ཤིང་དང་ཏང་ཡོངས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ཡིན་པའི་གོ་གནས་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དབང་གྲགས་དང་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས། ཏང་ཡོངས་གོམ་སྟབས་གཅིག་གྱུར་ངང་མདུན་དུ་སྐྱོད་པར་འགན་ལེན་ཏན་ཏིག་བྱེད་པའི་དགོས་མཁོ་ཡིན། གསུམ་ནས་ཏང་གི་རང་ངོས་གསར་བརྗེ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཏང་ཡོངས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་འཇོན་ཐང་དང་ཉེན་ཁ་དང་འགྲན་སློང་ལ་ཁ་གཏད་འཇལ་བའི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ཏང་གི་སྐྱེ་སྟོབས་དང་གསོན་ཤུགས་ནམ་ཡང་མི་ཉམས་པར་བྱེད་པ། རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་རླབས་པོ་ཆེ་ཡོང་བའི་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་མངོན་འགྱུར་བྱེད་ཆེད་མུ་མཐུད་འབད་འཐབ་བྱེད་པའི་དགོས་མཁོ་ཡིན། ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་དངོས་གཙོའི་ལོ་རྒྱུས་ལྟ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་ཏང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྟ་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་ལོ་བརྒྱའི་འབད་འཐབ་ཁྲོད་ནས་སྔོན་ཆད་ང་ཚོར་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་དོན་ཅི་ཡིན་པ་དང་། མ་འོངས་པར་ང་ཚོས་ཇི་ལྟར་བྱས་ན་ད་གཟོད་མུ་མཐུད་ལེགས་གྲུབ་འབྱུང་ཐུབ་པ་གསལ་པོ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། སྔར་བས་བློ་རྩ་བརྟན་པོ་དང་སྔར་བས་རང་རྟོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་དང་འགན་འཁྲི་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་ནས། དུས་རབས་གསར་པར་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སྔར་བས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དགོས།

1945ལོར་ཏང་གི་སྐབས་དྲུག་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བདུན་པའི་ཐོག་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བའི་《ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནད་དོན་འགའ་ཞིག་སྐོར་གྱི་གྲོས་ཆོད་》དང་། 1981ལོར་ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དྲུག་པའི་ཐོག་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བའི་《རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་ཚུན་གྱི་ཏང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནད་དོན་འགའ་ཞིག་སྐོར་གྱི་གྲོས་ཆོད་》ནང་། དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཏང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་གལ་ཆེན་དང་ཉམས་མྱོང་དང་བསླབ་བྱ་གལ་ཆེན་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ཏེ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགག་རྩའི་དུས་སུ་ཏང་ཡོངས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་བྱ་སྤྱོད་གཅིག་གྱུར་བྱས་པས། ཏང་དང་མི་དམངས་ཀྱི་བྱ་གཞག་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་སྣེ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ཐོན་ཡོད་ཅིང་། དེའི་གཞི་རྩའི་རྣམ་བཤད་དང་བསྡོམས་ཚིག་དུས་ད་ལྟའང་སྤྱོད་གོ་ཆོད་པ་ཡིན།

གཅིག དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་གསར་པའི་གསར་བརྗེར་རྒྱལ་ཁ་རླབས་པོ་ཆེ་བླངས་པ།

དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་གསར་པའི་གསར་བརྗེའི་དུས་སྐབས་སུ། ཏང་གི་མདུན་དུ་ལྷགས་པའི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ནི། བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་དང་། བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་རིང་ལུགས། དཔོན་ངན་མ་རྩའི་རིང་ལུགས་བཅས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་། མི་རིགས་རང་བཙན་དང་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་འཐོབ་རྒྱུ་བརྩོན་ལེན་བྱས་ཏེ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་རླབས་པོ་ཆེ་ཡོང་བ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པར་རྩ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ་ཡིན།

ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་རིང་ཞིང་རླབས་ཆེན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། ལོ་ངོ་ལྔ་སྟོང་ལྷག་གི་འོད་སྟོང་འཕྲོ་བའི་ཤེས་དཔལ་བསྐྲུན་ཏེ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་དཔལ་དར་རྒྱས་ཡོང་བར་བསུབ་ཐབས་མེད་པའི་མཛད་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད། 1840ལོའི་ཉལ་ཐའི་དམག་འཁྲུག་གི་རྗེས་སུ། ནུབ་ཕྱོགས་བཙན་དབང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བཙན་འཛུལ་དང་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་དབང་སྒྱུར་རུལ་སུངས་སུ་གྱུར་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ཀྲུང་གོ་ནི་རིམ་གྱིས་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་ཕྱེད་ཙམ་དང་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ལ་བརྙས་བཅོས་ཐེབས་པ་དང་། མི་དམངས་ལ་གོད་ཆག་བྱུང་ལ། ཤེས་དཔལ་ལ་ཉམས་ཆག་ཐེབས་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ལ་སྔར་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་ཆག་སྒོ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་རེད། མི་རིགས་འཇིག་ཉེན་ལས་སྐྱོབ་པའི་ཆེད་དུ། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱིས་དཔའ་ངར་ཆེན་པོས་རྒོལ་བ་བརྩམས་ཤིང་། སྐྱེས་ཆེན་བུ་རྒོད་མང་པོ་རེ་འབོད་ཀྱི་ལས་ལ་བྲེལ་ནས་དགའ་སྐྱོ་གཉིས་ལྡན་གྱི་འཐབ་རྩོད་བྱས། ཐའེ་ཕིན་ཐེན་གོའི་ལས་འགུལ་དང་། ཕྱི་ལུགས་གཉེར་བའི་ལས་འགུལ། ས་ཁྱི་ལོའི་ལུགས་སྒྱུར། དབྱི་ཧོ་ཐོན་གྱི་ལས་འགུལ་བཅས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་བྱུང་ནས། རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོབ་པའི་ཇུས་གཞི་རེས་མོས་སུ་བཤམས་མོད་ཀྱང་ཚང་མ་ཕམ་ཉེས་སུ་སོང་བ་རེད། སྐུ་ཞབས་སུན་ཀྲུང་ཧྲན་གྱིས་འགོ་ཁྲིད་གནང་བའི་ལྕགས་ཕག་ལོའི་གསར་བརྗེ་ཡིས་ཀྲུང་གོར་དབང་སྒྱུར་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་བྱས་པའི་གོང་མའི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ལམ་ལུགས་མགོ་རྟིང་བསློགས་མོད། འོན་ཀྱང་ཀྲུང་གོའི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་ཕྱེད་ཙམ་དང་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱི་ཡ་ང་བའི་ལས་དབང་བསྒྱུར་ཐུབ་མེད། ཀྲུང་གོར་འཇིག་སྐྱོབ་ལས་འགུལ་གྱི་སྣ་ནས་འཁྲིད་མཁན་གྱི་བསམ་བློ་གསར་པ་དགོས་གཏུག་ཆེ་བར་གྱུར་ལ། གསར་བརྗེའི་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་མཁན་གྱི་རྩ་འཛུགས་གསར་པ་དགོས་གཏུག་ཆེ་བར་གྱུར།

ཟླ་བཅུ་པའི་གསར་བརྗེའི་མེ་སྒྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་གྲགས་པ་དེས་ཀྲུང་གོར་མར་ཁེ་སི་ལེ་ཉིན་རིང་ལུགས་བསྐྱལ་ཡོང་བ་རེད། ལྔ་བཞིའི་ལས་འགུལ་གྱིས་ཀྲུང་གོར་མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་དར་ཁྱབ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་རེད། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རྟོགས་སད་རླབས་པོ་ཆེའི་ཁྲོད། མར་ཁེ་སི་ལེ་ཉིན་རིང་ལུགས་དང་ཀྲུང་གོའི་བཟོ་པའི་ལས་འགུལ་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཟབ་བྱེད་པའི་ཁྲོད། 1921ལོའི་ཟླ་7པར་ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་དུས་ཐོག་ཏུ་དབུ་བརྙེས་པ་རེད། ཀྲུང་གོར་གུང་ཁྲན་ཏང་དབུ་བརྙེས་པ་དེ་ནི་གནམ་ས་གོ་ཕྱེས་པ་ལྟ་བུའི་དུས་འགྱུར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཀྲུང་གོའི་གསར་བརྗེའི་རྣམ་པ་དེ་ནས་བཟུང་གསར་པ་གསར་རྐྱང་དུ་གྱུར་ཡོད།

ཏང་ལ་ངོས་འཛིན་གཏིང་ཟབ་བྱུང་དོན། ཉེ་རབས་ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་བ་གཙོ་བོ་ནི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བར་གྱི་འགལ་བ་དང་། བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་རིང་ལུགས་དང་མི་དམངས་མང་ཚོགས་བར་གྱི་འགལ་བ་ཡིན། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་རླབས་པོ་ཆེ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པར་ངེས་པར་དུ་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་དགོས།

ཏང་བཙུགས་མ་ཐག་དང་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་དུས་སྐབས་སུ། ཏང་གིས་དམངས་གཙོའི་གསར་བརྗེའི་རྩ་འཛིན་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ། བཟོ་པའི་ལས་འགུལ་དང་། གཞོན་ནུའི་ལས་འགུལ། ཞིང་པའི་ལས་འགུལ། བུད་མེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་བཅས་བསླངས་ཤིང་། གོ་མིན་ཏང་བཅོས་སྒྲིག་དང་རྒྱལ་དམངས་གསར་བརྗེའི་དམག་གསར་འཛུགས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་དང་རོགས་རམ་བྱས་ཤིང་། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དེ་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་རླབས་པོ་ཆེ་བྱས་ནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་མཐོ་རླབས་འཕྱུར་ཡོད། 1927ལོར་གོ་མིན་ཏང་ནང་གི་ལོག་སྤྱོད་ཚོགས་ཁག་གིས་གསར་བརྗེར་ངོ་ལོག་བྱས་ནས་གུང་ཁྲན་ཏང་མི་དང་གསར་བརྗེའི་མི་དམངས་གདུག་རྩུབ་ཆེན་པོས་དམར་གསོད་བཏང་བ་དང་། ཏང་ནང་དུ་ཁྲེན་ཏུའུ་ཞིའུ་ཡིས་མཚོན་པའི་གཡས་ལྷུང་གི་བསམ་བློ་འཕེལ་བ་དེ་གཡས་ལྷུང་སྐབས་འཚོལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཁར། ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་ལས་ཁུངས་ནང་དུ་དབང་སྒྱུར་གྱི་གོ་གནས་བཟུང་ཡོད་པས། ཏང་དང་མི་དམངས་ཀྱིས་རྒོལ་ལན་ནུས་ལྡན་སྤྲོད་རྒྱུའི་སྒྲིག་འཛུགས་བྱེད་མི་ཐུབ་པར་གྱུར་སྟབས། དགྲ་བོའི་འཇབ་རྒོལ་དྲག་པོའི་འོག་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོར་ཕམ་ཉེས་ཚབས་ཆེན་བྱུང་བ་རེད།

ས་ཞིང་གསར་བརྗེའི་དམག་འཁྲུག་གི་དུས་སྐབས་སུ། ཏང་གིས་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་དོན་དངོས་ཁྲོད་ངོས་འཛིན་བྱུང་ཡོད་དེ། གསར་བརྗེའི་དྲག་ཤུགས་མེད་ན་དྲག་ཆས་སྤྲས་པའི་གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་མཁན་ཕམ་པར་བཟོ་ཐབས་མེད་ཅིང་། ཀྲུང་གོའི་གསར་བརྗེར་རྒྱལ་ཁབ་ཐོབ་ཐབས་མེད་ལ། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་ལ་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་ཐབས་ཀྱང་མེད་པས། ངེས་པར་དུ་དྲག་པོའི་གསར་བརྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲག་ཆས་སྤྲས་པའི་གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་མཁན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས། ནན་ཁྲང་འོས་ལངས་ཀྱིས་དྲག་ཆས་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་མིན་ཏང་ལོག་སྤྱོད་ཕྱོགས་ཁག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་མེ་མདའ་དང་པོ་བརྒྱབ་པ་དེས་ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་རང་ཚུགས་ཀྱིས་གསར་བརྗེའི་དམག་འཁྲུག་ལ་འགོ་ཁྲིད་དང་། མི་དམངས་དམག་དཔུང་གསར་འཛུགས། དྲག་ཆས་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་དབང་འཕྲོག་ལེན་བཅས་བྱེད་འགོ་བརྩམས་པ་མཚོན་ཡོད། བརྒྱད་པའི་ཚེས་བདུན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་ས་ཞིང་གསར་བརྗེ་དང་དྲག་པོའི་འོས་ལངས་བྱ་རྒྱུའི་བྱེད་ཕྱོགས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། ཏང་གིས་འགོ་ཁྲིད་དེ་སྟོན་བསྡུའི་འོས་ལངས་དང་། ཀོང་ཀྲོའུ་འོས་ལངས། ས་ཁུལ་གཞན་དག་མང་པོའི་འོས་ལངས་བཅས་བྱས་མོད། འོན་ཀྱང་དགྲ་དང་རང་ཕྱོགས་བར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་ཧེ་བག་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འོས་ལངས་དེ་དག་མང་ཆེ་བ་ཕམ་ཉེས་སུ་གྱུར་པ་རེད། སྐབས་དེའི་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་འོག  ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་མིས་ཨུ་རུ་སུའི་ཟླ་བཅུ་པའི་གསར་བརྗེ་ལྟར། སྔོན་ལ་ལྟེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་བཟུང་བར་བརྟེན་ནས་གསར་བརྗེར་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མི་སྲིད་པས། ཏང་གིས་ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་གསར་བརྗེའི་འགྲོ་ལམ་ཞིག་རྙེད་རྒྱུ་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་དོན་དངོས་ལས་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད།

གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་རྒོལ་བ་ནས་གྲོང་གསེབ་ཏུ་དཔུང་འཇུག་བྱེད་པར་བསྒྱུར་བ་ནི་ཀྲུང་གོའི་གསར་བརྗེར་ཐག་གཅོད་རང་བཞིན་གྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་འགོ་ཚུགས་ས་གསར་པ་ཞིག་རེད། བློ་མཐུན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་དམག་དམངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དེ་ཅིན་ཀང་རི་བོར་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གསར་བརྗེའི་གནས་གཞིའི་ས་ཁུལ་ཐོག་མ་བཙུགས་ཤིང་། ཏང་གིས་མི་དམངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དེ་ཡུལ་གྱི་གཤེད་མ་ཕམ་པར་བརྒྱབ་ཅིང་ས་ཞིང་བགོས་པ་རེད། ཀུའུ་ཐེན་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་ཏང་འཛུགས་སྐྲུན་དང་ཆབ་སྲིད་ཐོག་ནས་དམག་དཔུང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་གཏན་འཁེལ་བྱས། འཐབ་རྩོད་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ནས། ཏང་གིས་ཀྲུང་དབྱང་གསར་བརྗེའི་གནས་གཞིའི་ས་ཁུལ་དང་། ཧུའུ་ནན་དང་ཧུའུ་པེའི་ནུབ་རྒྱུད། ཧའེ་ཧྥེང་དང་ལུའུ་ཧྥེང་། ཧུའུ་པེ་དང་ཧོ་ནན་དང་ཨན་ཧུའེ། ཆུང་ཡ། ཧྥུ་ཅན་དང་ཀྲེ་ཅང་དང་ཅང་ཞི། ཧུའུ་ནན་དང་ཧུའུ་པེ་དང་ཅང་ཞི། ཧུའུ་ནན་དང་ཅང་ཞི། ཙུའོ་ཡིའུ་ཅང་། སི་ཁྲོན་དང་ཧྲའན་ཞི། ཧྲའན་ཞི་དང་ཀན་སུའུ། ཧུའུ་ནན་དང་ཧུའུ་པེ་དང་སི་ཁྲོན་དང་ཀུའེ་ཀྲོའུ་སོགས་གནས་གཞིའི་ས་ཁུལ་བཙུགས། ཏང་གིས་གོ་མིན་ཏང་གི་དབང་སྒྱུར་འོག་གི་དཀར་པོའི་ས་ཁུལ་དུའང་ཏང་དང་གསར་བརྗེའི་རྩ་འཛུགས་གཞན་དག་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་བ་དང་། མང་ཚོགས་ཀྱི་གསར་བརྗེའི་འཐབ་རྩོད་སྤེལ། ཡིན་ན་ཡང་། ཝང་མིང་གི་“གཡོན་”ལྷུང་ལུང་འཛིན་རིང་ལུགས་ཀྱིས་ཏང་ནང་དུ་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་འགོ་ཁྲིད་བྱས་པས། ཀྲུང་དབྱང་གསར་བརྗེའི་གནས་གཞིའི་ས་ཁུལ་དུ་“བསྐོར་བཅོམ་”ལ་ངོ་རྒོལ་ཐེངས་ལྔ་པ་ཕམ་པ་དང་། དམར་དམག་གིས་འཐབ་ཇུས་ཐོག་ནས་སྤོ་སྐྱོད་མི་བྱེད་ཀ་མེད་བྱུང་ཞིང་། དཀའ་སྤྱད་ཚད་མེད་ཀྱི་རྒྱང་སྐྱོད་བྱས་ནས་ཧྲའན་པའེ་ལ་བསྐྱོད་ཡོད། “གཡོན་”ལྷུང་ལམ་ཕྱོགས་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་དེས་གསར་བརྗེའི་གནས་གཞིའི་ས་ཁུལ་དང་དཀར་པོའི་ས་ཁུལ་གྱི་གསར་བརྗེའི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་གྱོང་གུན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བཟོས།

1935ལོའི་ཟླ་དང་པོར། ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱིས་རྒྱང་སྐྱོད་ལམ་བར་དུ་ཙུན་དབྱིའི་གྲོས་ཚོགས་འཚོགས་ཤིང་། དོན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་དམར་དམག་ནང་གི་བློ་མཐུན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་གོ་གནས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་དང་། བློ་མཐུན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་སྐུ་ཚབ་གཙོ་བོ་གནང་བའི་མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ཕྱོགས་ཡང་དག་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་འགོ་ཁྲིད་གོ་གནས་སུ་གཏན་འཁེལ་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། བློ་མཐུན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་གི་ཀྲུང་དབྱང་འགོ་ཁྲིད་ཚན་པ་རབས་དང་པོ་གྲུབ་འགོ་ཚུགས་ནས། ཏང་གིས་རང་བཙན་རང་བདག་ངང་ཀྲུང་གོའི་གསར་བརྗེའི་གནད་དོན་དངོས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དུས་རིམ་གསར་པ་བཏོད་ཅིང་། ཉེན་ཁ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་འགག་རྩར་ཐུག་དུས། ཏང་དང་། དམར་དམག ཀྲུང་གོའི་གསར་བརྗེ་བཅས་བསྐྱབས་པར་མ་ཟད། དེའི་རྗེས་སུ་ཏང་ཉིད་ཀྲང་གོ་ཐའོ་ཡི་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དང་། རྒྱང་སྐྱོད་རྒྱལ་ཁའི་ངང་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ནས་ཀྲུང་གོའི་གསར་བརྗེའི་རྣམ་པ་གསར་པ་བཏོད་ཡོད། དེ་ནི་ཏང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཤི་གསོན་ལ་ཐུག་པའི་དཀྱོགས་མཚམས་ཤིག་རེད།

ལྗར་འགོག་དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་སུ། དགུ་པའི་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དུས་འགྱུར་བྱུང་རྗེས་ཀྲུང་ལྗར་མི་རིགས་བར་གྱི་འགལ་བ་རིམ་བཞིན་རྒྱལ་ནང་གི་གྲལ་རིམ་འགལ་བ་ལས་བརྒལ་ཏེ་འགལ་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་རེད། ལྗར་པན་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཀྱིས་རང་རྒྱལ་དུ་བཙན་འཛུལ་སྔར་ལས་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་པ་དང་། སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་མི་རིགས་འཇིག་ཉེན་ཚབས་ཆེན་བྱུང་བའི་འགག་རྩར་ཐུག་དུས། ཏང་གིས་སྔོན་ལ་དྲག་ཆས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྗར་འགོག་གི་དར་ཆ་མཐོན་པོར་བསྒྲེངས་ཏེ། ལྗར་འགོག་རྒྱལ་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་འགུལ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ། ཞི་ཨན་དུས་འགྱུར་ཞི་བའི་སྒོ་ནས་ཐག་བཅད་ཅིང་། གོ་གུང་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་བསྐྱར་མཉམ་ལས་བྱེད་པ་དང་མཐུན་སྒྲིལ་སྒོས་ལྗར་འགོག་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ཐོན་ཡོད། བདུན་པའི་ཚེས་བདུན་གྱི་དུས་འགྱུར་བྱུང་རྗེས། ཏང་གིས་ལྗར་འགོག་མི་རིགས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྲིད་ཇུས་ཡང་དག་པ་ལག་ལེན་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལྗར་འགོག་ལམ་ཕྱོགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་སྒོས་རྒྱུན་སྲིང་དམག་འཁྲུག་གི་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་སྤྱིའི་བྱེད་ཕྱོགས་དང་མི་དམངས་དམག་འཁྲུག་གི་འཐབ་ཇུས་དང་འཐབ་རྩལ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བཏོན་པ་དང་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་ཏེ། དགྲ་བོའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཡུལ་ས་དང་ལྗར་འགོག་གནས་གཞིའི་ས་ཁུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསར་དུ་བཏོད། པ་ལུའུ་ཅུན་དང་། ཞིན་སི་ཅུན། བྱང་ཤར་ལྗར་འགོག་མཉམ་འབྲེལ་དམག་དཔུང་། མི་དམངས་ཀྱི་ལྗར་འགོག་དྲག་དཔུང་གཞན་དག་བཅས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དེ་དཔའ་མཛངས་རྟུལ་ཕོད་ཀྱིས་དམག་འཐབ་བྱས་ནས། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ལ་ལྗར་འགོག་དམག་འཁྲུག་གི་རྒྱལ་ཁ་མཐར་ཐུག་ཐོབ་རག་བར་མི་རིགས་ཡོངས་ཀྱིས་ལྗར་འགོག་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཆུ་གཞུང་གི་གཞོམ་མེད་བྲག་རི་ལྟ་བུར་གྱུར། འདི་ནི་ཉེ་རབས་ནས་བཟུང་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཕྱི་དགྲའི་བཙན་འཛུལ་ལ་འགོག་རྒོལ་བྱས་ནས་རྒྱལ་ཁ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པའི་མི་རིགས་བཅིངས་འགྲོལ་གྱི་འཐབ་རྩོད་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་གིས་ཧྥ་ཞི་སིར་རྒོལ་བའི་དམག་འཁྲུག་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།

བཅིངས་འགྲོལ་དམག་འཁྲུག་གི་དུས་སྐབས་སུ། གོ་མིན་ཏང་ལོག་སྤྱོད་ཕྱོགས་ཁག་གིས་མངོན་སུམ་འཛེམ་མེད་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་ནང་འཁྲུག་བསླངས་པའི་སྐབས་ལ་ཏང་གིས་རྒྱ་ཆེའི་དམག་དམངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དེ་རིམ་བཞིན་ཧུར་ཐག་གིས་འགོག་སྲུང་བྱེད་པ་ནས་འཐབ་ཇུས་ཐོག་གི་ཕར་རྒོལ་བྱེད་པར་བསྒྱུར་བ་དང་། ལིའོ་ཧྲེན་དང་། ཧོའེ་ཧའེ། ཕིང་ཅིན་བཅས་གཡུལ་འགྱེད་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་འབྲི་ཆུ་བརྒལ་བའི་གཡུལ་འགྱེད་ལ་རྒྱལ་ཁ་བླངས་ཤིང་། དབུས་ལྷོ་དང་། ནུབ་བྱང་། ལྷོ་ནུབ་བཅས་སུ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་དཔུང་འཇུག་བྱས་ཏེ། གོ་མིན་ཏང་ལོག་སྤྱོད་ཕྱོགས་ཁག་གི་དམག་དཔུང་ས་ཡ་བརྒྱད་རྩ་མེད་དུ་བཏང་ནས་གོ་མིན་ཏང་ལོག་སྤྱོད་སྲིད་གཞུང་མགོ་རྟིང་བསློགས་པ་དང་། བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་དང་། བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་རིང་ལུགས། དཔོན་ངན་མ་རྩའི་རིང་ལུགས་བཅས་རི་བོ་ཆེན་པོ་གསུམ་མགོ་རྟིང་བསློགས། ཏང་གིས་འགོ་ཁྲིད་བྱས་པའི་མི་དམངས་དམག་དཔུང་ལ་མི་དམངས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པར་བརྟེན།  ཞུམ་མེད་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་དཔའ་བོའི་བློ་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་གདུག་རྩུབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་དགྲ་བོ་དང་སྲོག་བསྡོས་འཐབ་རྩོད་བྱས་ཏེ། དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་གསར་པའི་གསར་བརྗེར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱས་རྗེས་བཞག་ཡོད།

གསར་བརྗེའི་འཐབ་རྩོད་ནང་བློ་མཐུན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་སྐུ་ཚབ་གཙོ་བོ་གནང་བའི་ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་མིས་མར་ཁེ་སི་ལེ་ཉིན་རིང་ལུགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རྩ་བའི་རིགས་པ་དང་ཀྲུང་གོའི་བྱེ་བྲག་གི་དོན་དངོས་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། དཀའ་སྤྱད་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པ་དང་བློས་གཏོང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་བསགས་པའི་རང་ཚུགས་ཀྱི་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཉམས་མྱོང་རབ་དང་རིམ་པར་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཐོག་ནས་སྙིང་བསྡུས་བྱས་པ་དང་། གྲོང་གསེབ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོང་ཁྱེར་བསྐོར་བ་དང་དྲག་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་དབང་འཕྲོག་ལེན་བྱེད་པའི་གསར་བརྗེའི་འགྲོ་ལམ་ཡང་དག་བཏོད་པ་དང་། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་དགོངས་པ་གསར་གཏོད་བྱས་ནས། དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་གསར་པའི་གསར་བརྗེར་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པར་ཁ་ཕྱོགས་ཡང་དག་བསྟན་པ་རེད།

གསར་བརྗེའི་འཐབ་རྩོད་ནང་ཏང་གིས་བདེན་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ཕུགས་བསམ་བརྟན་པོར་འཆང་བ། ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་ཉམས་སུ་ལེན་པ། འགན་འཁྲི་འཁུར་དུ་ལེན་པ། བློས་གཏོང་རྒྱུར་མི་འཛེམ་པ། དཔའ་ངར་གྱིས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ། ཏང་ལ་བློ་དཀར་བ། མི་དམངས་ཀྱི་རེ་བ་སྟོང་ཟད་དུ་མི་གཏོང་བ་བཅས་ཀྱི་ཏང་འཛུགས་སྙིང་སྟོབས་རླབས་པོ་ཆེ་དར་སྤེལ་བཏང་ཞིང་། ཏང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་ལས་གྲྭ་རླབས་པོ་ཆེ་ལག་བསྟར་དང་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། བསམ་བློའི་ཐོག་ཏང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་རྩ་དོན་གནད་ཆེན་པོར་བཟུང་ནས་བཏོན་ཏེ། དམངས་གཙོ་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་དོན་དངོས་ཟུང་འབྲེལ། མང་ཚོགས་དང་འབྲེལ་འདྲིས་དམ་ཟབ། སྐྱོན་བརྗོད་དང་རང་སྐྱོན་རང་བརྗོད་བཅས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་བཟང་པོ་ཆེན་པོ་གསུམ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས། འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་དང་། དྲག་པོའི་འཐབ་རྩོད། ཏང་འཛུགས་སྐྲུན་བཅས་ཀྱི་ཐབས་མཆོག་ཆེན་པོ་གསུམ་ཆགས་ཡོད། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་། རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པ། བསམ་བློ་དང་། ཆབ་སྲིད། རྩ་འཛུགས་བཅས་ཀྱི་ཐད་ཡོངས་སུ་སྲ་བརྟན་ཡིན་པའི་མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་ཏང་འཛུགས་སྐྲུན་ཧུར་ཐག་བྱས་ཡོད། ཏང་གིས་1942ལོ་ནས་བཟུང་ཏང་ཡོངས་སུ་ཀུན་སྤྱོད་དག་ཐེར་བྱེད་འགོ་བརྩམས་ཤིང་། མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་སློབ་གསོའི་ལས་འགུལ་དེར་གྲུབ་འབྲས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད། ཏང་གིས་《ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནད་དོན་འགའ་ཞིག་སྐོར་གྱི་གྲོས་ཆོད་》བཟོས་ནས་ཏང་ཡོངས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོའི་གསར་བརྗེའི་གཞི་རྩའི་གནད་དོན་ལ་ངོས་འཛིན་གཅིག་མཐུན་ཡོང་བ་བྱས་ཡོད། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བདུན་པས་དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོ་གསར་པ་འཛུགས་པར་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཕྱོགས་དང་། བྱེད་ཕྱོགས། སྲིད་ཇུས་བཅས་གཏན་ལ་ཕབ་པས། ཏང་ཡོངས་བསམ་བློ་དང་། ཆབ་སྲིད། རྩ་འཛུགས་བཅས་ཀྱི་ཐོག་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་གཅིག་གྱུར་དང་མཐུན་སྒྲིལ་བྱུང་དུ་བཅུག་ཡོད།

ལོ་ངོ་ཉེར་བརྒྱད་རིང་ཁྲག་བཏོན་དམར་འཛིང་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཏང་གིས་མི་དམངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དེ། དམངས་གཙོའི་ཏང་ཤོག་ཁག་དང་ཏང་ཤོག་གང་ལའང་མི་གཏོགས་པའི་དམངས་གཙོའི་མི་དྲག་རྣམས་ཀྱིས་མཉམ་ལས་ཧུར་ཐག་བྱས་པར་བརྟེན། 1949ལོའི་ཟླ་10ཚེས་1ཉིན་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང་། མི་རིགས་རང་བཙན་དང་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་མངོན་འགྱུར་བྱུང་སྟེ། ཀྲུང་གོ་རྙིང་པའི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་ཕྱེད་ཙམ་དང་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྦད་དེ་མཇུག་བསྒྲིལ་བ་དང་། བཤུ་གཞོག་བྱེད་མཁན་ཆེས་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེའི་ངལ་རྩོལ་མི་དམངས་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་ལོ་རྒྱུས་རྦད་དེ་མཇུག་བསྒྲིལ། ཀྲུང་གོ་རྙིང་པའི་ཁ་ཐོར་དགུ་ཐོར་གྱི་རྣམ་པ་རྦད་དེ་མཇུག་བསྒྲིལ། བཙན་དབང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཀྲུང་གོར་བཙན་འགེལ་བྱས་པའི་འདྲ་མཉམ་མིན་པའི་ཆིངས་ཡིག་དང་ཀྲུང་གོར་ཡོད་པའི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་དབང་ཆ་མཐའ་དག་རྦད་དེ་མེད་པར་བཟོས། ཀྲུང་གོ་འདི་ཉིད་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་གི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་སྒེར་གཅོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ནས་མི་དམངས་དམངས་གཙོའི་ཕྱོགས་སུ་འཕུར་མཆོང་རླབས་པོ་ཆེ་བྱུང་ཡོད་ལ། འཛམ་གླིང་གི་ཆབ་སྲིད་རྣམ་པ་ལའང་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བཏང་བ་དང་། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་གཉའ་གནོན་མྱོང་མཁན་མི་རིགས་དང་གཉའ་གནོན་མྱོང་མཁན་མི་དམངས་ཀྱིས་བཅིངས་འགྲོལ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ལ་སྐུལ་མ་ཐེབས་པ་རེད།

ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་གསལ་བཤད་གང་ལེགས་བྱས་དོན། ལོ་རྒྱུས་དང་མི་དམངས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་བདམས་པ་དང་། ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་མེད་ན། མི་རིགས་རང་བཙན་དང་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་མི་ཐུབ། ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་དང་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱིས་དཔའ་མཛངས་རྟུལ་ཕོད་ཀྱིས་འབད་འཐབ་བྱས་ཏེ་འཛམ་གླིང་ལ་དུས་ད་ནས་བཟུང་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཡར་ལངས་ཟིན། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ལ་གཞན་གྱིས་རང་སྣང་གང་ཤར་གྱིས་མནར་གཅོད་གཏོང་བ་དང་བརྙས་བཅོས་ཚད་མེད་བྱེད་པའི་དུས་རབས་ཕར་འདས་ཏེ་ཕྱིར་ལྡོག་མེད་པ་དང་། དུས་ད་ནས་བཟུང་ཀྲུང་གོའི་འཕེལ་རྒྱས་དུས་རབས་གསར་པ་ཞིག་གི་འགོ་བརྩམས་པ་ཡིན་པ་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་ངང་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད།

གཉིས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གསར་བརྗེར་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཞིང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ།

སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་དུས་སྐབས་སུ། ཏང་གི་མདུན་དུ་ལྷགས་པའི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ནི། དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་གསར་པ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སུ་སྒྱུར་བ་མངོན་འགྱུར་བྱས་ནས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་བྱེད་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་བསྐྱར་དར་རླབས་པོ་ཆེ་ཡོང་བར་རྩ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་དང་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་འདིང་རྒྱུ་དེ་ཡིན།

ཀྲུང་གོ་གསར་པ་དབུ་བརྙེས་རྗེས། ཏང་གིས་མི་དམངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དེ་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། དམག་དོན་སོགས་ཐད་ཀྱི་འགྲན་སློང་དྲག་པོ་རབ་དང་རིམ་པ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ། གོ་མིན་ཏང་ལོག་སྤྱོད་ཕྱོགས་ཁག་གི་དྲག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ལྷག་རོ་དང་ཇག་པ་གཙང་སེལ་བྱས་པ་དང་། བོད་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་ནས་མེས་རྒྱལ་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་རྦད་དེ་གཅིག་གྱུར་བྱུང་བ། ཟོག་གོང་བརྟན་པོ་ཡོང་བ་དང་། ནོར་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་ཀ་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བ། ས་ཞིང་བཅོས་བསྒྱུར་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ་སོ་དམངས་གཙོ་ཅན་གྱི་སྒྱུར་བཅོས་བཅས་བྱས་ཏེ། ཕོ་མོའི་ཁེ་དབང་འདྲ་མཉམ་ལག་བསྟར་དང་། གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་པར་དྲག་གནོན་བྱས་པ། “ངོ་རྒོལ་གསུམ་”དང་“ངོ་རྒོལ་ལྔའི་”ལས་འགུལ་སྤེལ་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་ལ་ལུས་པའི་འདམ་རྫབ་ཆུ་རྙོག་གཙང་ཕྱགས་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་རྐྱང་དུ་གྱུར། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་དང་བླངས་དམག་གིས་དཔའ་ཉམས་དང་རྔམ་རྫིག་ལྡན་པའི་ངང་ཡ་ལུའུ་ཅང་གཙང་པོ་བརྒལ་ཞིང་། ཁྲའོ་ཞན་མི་དམངས་དང་དམག་དཔུང་དང་དཔུང་པ་མཉམ་གཤིབ་ཀྱིས་འཐབ་འཛིང་བྱས་ཏེ། མགོ་ནས་མཇུག་བར་དྲག་ཆས་སྤྲས་པའི་དགྲ་བོ་སྟོབས་ལྡན་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་དང་དམག་དཔུང་གི་གཟི་རྔམ་བསྟན་པ་དང་། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱི་བློ་སྟོབས་དང་སྙིང་རུས་མཚོན་པ། ཨ་འགོག་ཁྲའོ་རོགས་དམག་འཁྲུག་ལ་རྒྱལ་ཁ་རླབས་པོ་ཆེ་ཐོབ་པས། ཀྲུང་གོ་གསར་པའི་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་པ་དང་ཀྲུང་གོ་གསར་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་གོ་གནས་མངོན་ཡོད། རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ནང་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁོར་ཡུག་ཁྲོད་ཀྲུང་གོ་གསར་པས་རྐང་པ་བརྟན་པོར་བཙུགས་པ་རེད།

ཏང་གིས་བཟོ་པའི་གྲལ་རིམ་གྱིས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པ་དང་བཟོ་ཞིང་མནའ་འབྲེལ་གྱིས་རྨང་གཞི་བྱེད་པའི་མི་དམངས་དམངས་གཙོའི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་སྲིད་དབང་འཛུགས་པ་དང་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་ནས། རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་མྱུར་ཡོང་བར་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་ཡོད། 1949ལོར། ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་སྐབས་དང་པོའི་ཐོག་《ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་ཐུན་མོང་རྩ་འཛིན་》ཞེས་པ་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་རེད། 1953ལོར། ཏང་གིས་བར་བརྒལ་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྤྱིའི་ལམ་ཕྱོགས་དངོས་སུ་བཏོན་པ་སྟེ། དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་རིང་པོ་ཞིག་གི་ནང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བཟོ་ལས་ཅན་རིམ་བཞིན་མངོན་འགྱུར་བྱ་རྒྱུ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཞིང་ལས་དང་། ལག་ཤེས་བཟོ་ལས། མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་བཟོ་ཚོང་ལས་རིགས་བཅས་ལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསྒྱུར་བཀོད་རིམ་བཞིན་མངོན་འགྱུར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། 1954ལོར། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་དང་པོའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོ་འཚོགས་ནས་《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་》ལ་གྲོས་འཆམ་བྱུང་། 1956ལོར། རང་རྒྱལ་གྱིས་ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུ་ཆ་སྒེར་ལ་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་ལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསྒྱུར་བཀོད་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་དང་། ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུ་ཆ་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་དང་རྩོལ་བསྟུན་ཐོབ་སྤྲོད་གཞི་རྩའི་ཐོག་མངོན་འགྱུར་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལམ་ལུགས་བཙུགས། ཏང་གིས་འགོ་ཁྲིད་དེ་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ལུགས་དང་། ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་ཏང་མང་མཉམ་ལས་དང་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་ལམ་ལུགས། མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་བཅས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཏེ། མི་དམངས་ཀྱིས་རང་ཁྱིམ་རང་བདག་བྱེད་པར་ལམ་ལུགས་ཀྱི་འགན་ལེན་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། ཏང་གིས་འགོ་ཁྲིད་དེ་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ཆེན་མོ་མངོན་འགྱུར་དང་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་བ་དང་། མི་རིགས་ཁག་བར་འདྲ་མཉམ་རོགས་རེས་བྱེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་མི་རིགས་འབྲེལ་བ་ཆགས་པ་དང་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བཟོ་པ་དང་། ཞིང་པ། ཤེས་ཡོན་ཅན་བཅས་དང་རིམ་གྲས་གཞན་དག་ཁག་གི་མི་དམངས་བར་གྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ཆེན་པོ་མངོན་འགྱུར་དང་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་སྟེ།  འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་བཙུགས་པ་དེས་རང་རྒྱལ་གྱི་ཡར་ཐོན་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཡོད་ཚད་ལ་རྨང་གཞི་གལ་ཆེན་བཏིང་ཡོད།

ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བརྒྱད་པས་རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསྒྱུར་བཀོད་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་རྗེས་ཀྱི་གནས་བབ་ལ་གཞིགས་ཏེ། རྒྱལ་ནང་གི་འགལ་བ་གཙོ་བོ་དེ་ད་ནས་བཟུང་བཟོ་པའི་གྲལ་རིམ་དང་འབྱོར་ལྡན་གྲལ་རིམ་བར་གྱི་འགལ་བ་མིན་པར། མི་དམངས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་མགྱོགས་མྱུར་དུ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དགོས་པའི་དགོས་མཁོ་དང་མིག་སྔའི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་ཀྱིས་མི་དམངས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་སྐོང་མི་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་བར་གྱི་འགལ་བ་ཡིན་པ་བཏོན་པ་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཀྱི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ནི་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྡུད་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཟོ་ལས་ཅན་མངོན་འགྱུར་བྱུང་ནས་མི་དམངས་ཀྱི་ཉིན་བཞིན་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་དང་རིག་གནས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་རིམ་བཞིན་བསྐང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ཏང་གིས་རང་རྒྱལ་འདི་ཉིད་རིམ་བཞིན་དེང་རབས་ཀྱི་ཞིང་ལས་དང་། དེང་རབས་ཀྱི་བཟོ་ལས། དེང་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲུང་། དེང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་བཅས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ལྡན་ཞིག་ཏུ་འཛུགས་སྐྲུན་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཏོན་པ་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས། ལོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་ཁ་ཤས་ལག་ལེན་བསྟར་བ་བརྒྱུད། རང་རྒྱལ་གྱིས་རང་ཚུགས་དང་ཅུང་ཆ་ཚང་བའི་བཟོ་ལས་ཀྱི་མ་ལག་དང་རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་མ་ལག་བཙུགས་ཤིང་། ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ལ་འགྱུར་ལྡོག་མངོན་གསལ་བྱུང་བ་དང་། སློབ་གསོ་དང་། ཚན་རིག རིག་གནས། འཕྲོད་བསྟེན། ལུས་རྩལ་བཅས་ཀྱི་བྱ་གཞག་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། “འབར་མདེལ་གཉིས་དང་འཁོར་སྐར་གཅིག་”སོགས་རྒྱལ་སྲུང་གི་རྩེར་སོན་ཚན་རྩལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཐོད་བརྒལ་བྱུང་བ་དང་། རྒྱལ་སྲུང་བཟོ་ལས་མེད་པ་ནས་ཡོད་པར་རིམ་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཡོད། མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་རྒྱ་སྐྱེད་དང་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་། སྐམ་དམག་རྐྱང་པ་ཞིག་ནས་མཚོ་དམག་དང་། མཁའ་དམག  ལག་རྩལ་དཔུང་རིགས་གཞན་དག་བཅས་ཚུད་པའི་མཉམ་སྡེབ་དམག་དཔུང་ཞིག་ཏུ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ནས་གསར་བྱུང་གི་མི་དམངས་སྲིད་དབང་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་དང་། ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་གོ་གནས་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་སྲུང་སྐྱོང་བཅས་བྱ་ཆེད་རྒྱབ་རྟེན་སྲ་བརྟན་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།

ཏང་གིས་རང་བཙན་རང་བདག་བྱེད་པའི་ཞི་བདེའི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་ཇུས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། ཞི་བདེ་མཉམ་གནས་ཀྱི་རྩ་དོན་ལྔ་དར་སྤེལ་དང་རྒྱུན་འཁྱོངས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་བཙན་དང་། བདག་དབང་། ལ་རྒྱ་བཅས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྲུང་སྐྱོང་བཅས་བྱས་ནས། འཛམ་གླིང་ཐོག་གཉའ་གནོན་མྱོང་མཁན་མི་རིགས་ཀྱི་བཅིངས་འགྲོལ་བྱ་གཞག་དང་། གསར་དུ་རང་བཙན་བྱས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་གཞག  རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་དྲང་བདེན་འཐབ་རྩོད་བཅས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་དང་། བཙན་དབང་རིང་ལུགས། མི་སེར་སྤེལ་བའི་རིང་ལུགས། རིགས་རྒྱུད་རིང་ལུགས་བཅས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ནས་ཀྲུང་གོ་རྙིང་པའི་བརྙས་བཅོས་མྱོང་བའི་ཕྱི་འབྲེལ་རྦད་དེ་མཇུག་བསྒྲིལ་བ་རེད། ཏང་གིས་དུས་དཔག་བབ་བསྟུན་གྱིས་ཕྱི་འབྲེལ་འཐབ་ཇུས་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཡོད་པའི་རང་རྒྱལ་གྱི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ཡོད་ཚད་སླར་གསོ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ཕྱི་ཕྱོགས་ལས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་བཏོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོ་གཅིག་ལས་མེད་པའི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཆགས་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་། ཏང་གིས་འཛམ་གླིང་གསུམ་དུ་དབྱེ་བའི་འཐབ་ཇུས་བཏོན་ཞིང་། ཀྲུང་གོས་ནམ་ཡང་བཙན་དབང་མི་སྤྱོད་པའི་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་ཆེའི་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བརྩི་འཇོག་དང་བསྔགས་བརྗོད་ཐོབ་ཡོད།

ཏང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་མདུན་དུ་ལྷགས་པའི་འགྲན་སློང་གསར་པ་སྔོན་དཔག་གང་ལེགས་བྱས་ཡོད་ཅིང་། བཅིངས་འགྲོལ་དམག་འཁྲུག་ལ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་སྔ་རོལ་དུ་འཚོགས་པའི་ཏང་གི་སྐབས་བདུན་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཐོག ཏང་ཡོངས་ལ་ངེས་པར་དུ་ཁེངས་སྐྱུང་དང་། གཟབ་ནན། ང་རྒྱལ་མེད་པ། འཚབ་འཚུབ་མེད་པ་བཅས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་མུ་མཐུད་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ངེས་པར་དུ་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་གྱི་སྤྱོད་ཚུལ་མུ་མཐུད་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་པ་བཏོན་ཡོད། ཀྲུང་གོ་གསར་པ་དབུ་བརྙེས་རྗེས། ཏང་གིས་སྲིད་སྐྱོང་ཆ་རྐྱེན་འོག་ཏང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་བསམ་བློ་དང་། རྩ་འཛུགས། སྤྱོད་ཚུལ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཏང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་དགོས་པ་བཏོན། ཏང་གིས་ལས་བྱེད་པར་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ཤེས་བྱ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང་། ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་ཞིང་། ཏང་ཡོངས་དང་ལྷག་པར་དུ་ཏང་གི་མཐོ་རིམ་ལས་བྱེད་པས་ཏང་གི་མཐུན་སྒྲིལ་གཅིག་གྱུར་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་རང་རྟོགས་རང་བཞིན་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་པའི་བླང་བྱ་བཏོན་ཡོད། ཏང་གིས་སྤྱོད་ཚུལ་དག་ཐེར་དང་ཏང་དག་ཐེར་བྱས་པ་དང་། ཏང་ནང་གི་སློབ་གསོར་ཤུགས་བརྒྱབ་པ། གཞི་རིམ་ཏང་རྩ་འཛུགས་ལ་དག་ཐེར་བྱས་པ། ཏང་ཡོན་གྱི་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་སུ་བཏང་བ་དང་། དཔོན་ཉམས་རིང་ལུགས་དང་། བཀའ་འབེབས་རིང་ལུགས། ལྐོག་ཟ་ཆུད་ཟོས་བཅས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད། ཏང་གིས་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པ་རུལ་སུངས་དང་ངོ་བོ་འགྱུར་བར་དོགས་ཟོན་དང་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་རུལ་སུངས་ལ་ཆད་གཅོད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཡོད། བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་འདི་དག་གིས་ཏང་གི་དྭངས་གཙང་རང་བཞིན་དང་ཏང་ཡོངས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ཇེ་དམ་དུ་བཏང་བ་དང་། ཏང་དང་མི་དམངས་མང་ཚོགས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཇེ་དམ་དུ་བཏང་ནས། སྲིད་འཛིན་ཏང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ཐོག་མའི་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཡོད།

དུས་སྐབས་དེའི་རིང་། བློ་མཐུན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་མར་ཁེ་སི་ལེ་ཉིན་རིང་ལུགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རྩ་བའི་རིགས་པ་དེ་ཀྲུང་གོའི་བྱེ་བྲག་གི་དོན་དངོས་དང་“ཟུང་འབྲེལ་ཐེངས་གཉིས་པ་”བྱེད་དགོས་ཞེས་བཏོན་པ་དང་། བློ་མཐུན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་སྐུ་ཚབ་གཙོ་བོ་གནང་བའི་ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་མིས། དོན་དངོས་གསར་པ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་དགོངས་པ་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་དང་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་སྟེ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པ་བཏོན་པ་དེར། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་ཧ་ཅང་རིང་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དགྲ་དང་རང་ཕྱོགས་བར་གྱི་འགལ་བ་དང་མི་དམངས་ནང་ཁུལ་གྱི་འགལ་བ་དབྱེ་འབྱེད་ནན་པོ་དང་ཐག་གཅོད་ཡང་དག་བྱེད་པ། རང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་བཅུ་ཐག་གཅོད་ཡང་དག་པ་བྱས་ནས། རང་རྒྱལ་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་བཟོ་ལས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འགྲོ་ལམ་ཞིག་བཏོད་པ། རིན་ཐང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་། ཏང་དང་དམངས་གཙོའི་ཏང་ཤོག་བར་གྱི་འབྲེལ་བའི་ཐོག་“ཡུན་རིང་མཉམ་གནས་དང་། ཕན་ཚུན་ལྟ་སྐུལ་”བྱ་རྒྱུའི་བྱེད་ཕྱོགས་དང་། ཚན་རིག་རིག་གནས་ཀྱི་ལས་ཀའི་ནང་“མེ་ཏོག་མཉམ་བཞད་དང་མཁས་བརྒྱ་འགྲན་གླེང་”གི་བྱེད་ཕྱོགས་ལག་ལེན་བྱེད་པ་སོགས་ཚུད་ཡོད། རང་ཚུགས་ཀྱི་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་དེ་དག་དུས་ད་ལྟ་ལའང་མཛུབ་སྟོན་གྱི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན།

མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་དགོངས་པ་ནི་མར་ཁེ་སི་ལེ་ཉིན་རིང་ལུགས་ཀྲུང་གོར་རང་ཚུགས་ཀྱི་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བེད་སྤྱོད་དང་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་ར་འཕྲོད་པའི་ཀྲུང་གོའི་གསར་བརྗེ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་སྐོར་གྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྩ་དོན་ཡང་དག་པ་དང་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས་ཀྲུང་གོ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་འཕུར་མཆོང་ཐེངས་དང་པོ་རེད། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་དགོངས་པའི་ཉམས་མེད་བླ་སྲོག་ནི་གྲུབ་ཆ་སོ་སོར་ཁྱབ་པའི་ལངས་ཕྱོགས་དང་། ལྟ་བ། བྱེད་ཐབས་བཅས་ཡིན་ཞིང་། དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་དང་། མང་ཚོགས་ལམ་ཕྱོགས། རང་བཙན་རང་བདག་བཅས་གཞི་རྩའི་ཕྱོགས་གསུམ་དུ་མཚོན་པ་དང་། ཏང་དང་མི་དམངས་ཀྱི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཁྲིད་སྟོན་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།

བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བརྒྱད་པའི་ཐོག་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཕྱོགས་དེ་ཡོངས་སུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཐུབ་མེད་དེ། སྔ་ཕྱིར་“མཆོང་སྐྱོད་ཆེན་པོའི་”ལས་འགུལ་དང་མི་དམངས་ཀུང་ཧྲེ་ཅན་གྱི་ལས་འགུལ་སོགས་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་བ་དང་། གཡས་ཕྱོགས་པ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱང་བསྐྱེད་ཐལ་དྲགས་པར་གྱུར་བ་རེད། སྐབས་དེའི་ཛ་དྲག་དང་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག་གི་མདུན་དུ། ཏང་གིས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་དབང་སྲ་བརྟན་ཡོང་བར་དོ་ཁུར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། ཕྱོགས་མང་པོའི་ཐད་ནས་འབད་བརྩོན་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། བློ་མཐུན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་སྐོར་གྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་ཐད་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་ཉིན་རེ་བཞིན་ཚབས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ནོར་འཁྲུལ་དེ་དག་དུས་ཐོག་ཏུ་ཡོ་བསྲང་བྱེད་ཐུབ་མེད། བློ་མཐུན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་སྐབས་དེའི་རང་རྒྱལ་གྱི་གྲལ་རིམ་གནས་བབ་དང་དེ་བཞིན་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་གནས་ཚུལ་ལ་རྦད་དེ་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་ཚོད་དཔག་བྱས་ཏེ། “རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་”བསླངས་པ་དང་འགོ་ཁྲིད་བྱས། ལིན་པིའོ་དང་ཅང་ཆིན་གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་ཚོགས་ཁག་གཉིས་ཀྱིས་བློ་མཐུན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་ནོར་འཁྲུལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་ཕུང་དམངས་གནོད་ཀྱི་ནག་ཉེས་ཆེ་བའི་བྱེད་སྒོ་འབོར་ཆེན་སྤེལ་ཏེ་ལོ་བཅུའི་ནང་ཟིང་བཟོས་པས། ཏང་དང་། རྒྱལ་ཁབ། མི་དམངས་བཅས་ལ་ཀྲུང་གོ་གསར་པ་དབུ་བརྙེས་ཚུན་གྱི་བར་ཆད་དང་གྱོང་གུན་ཚབས་ཆེ་ཤོས་བཟོས་ཏེ་ཧ་ཅང་ཡ་ང་བའི་བསླབ་བྱ་འཐོབ་ཏུ་བཅུག་ཡོད། 1976ལོའི་ཟླ་10པར། ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱིས་ཏང་དང་མི་དམངས་ཀྱི་འདོད་བློ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། བློ་ཐག་ཆོད་པོས་“མི་བཞི་ཤོག་ཁག་”རྡུལ་དུ་བརླགས་ནས་“རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་”གོད་ཆག་དེའི་མཇུག་བསྒྲིལ་བ་རེད།

ཀྲུང་གོ་གསར་པ་དབུ་བརྙེས་པ་ནས་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་འབྱེད་མ་བྱས་གོང་དུ། ཏང་གིས་མི་དམངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་ལེགས་གྲུབ་བྱས་ཤིང་། བཤུ་གཞོག་ལམ་ལུགས་ཡོད་ཚད་རྩ་མེད་དུ་བཏང་བས། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་དང་གཏིང་ཟབ་ཤོས་མངོན་འགྱུར་བྱུང་ཞིང་། དབུལ་ཞིང་ཕོངས་པ་དང་མི་གྲངས་མང་བའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་གོམ་སྟབས་ཆེན་པོས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བསྐྱོད་པའི་འཕུར་མཆོང་རླབས་པོ་ཆེ་མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ་རེད། འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་རིམ་ཁྲོད་དུ་བར་ཆད་ཚབས་ཆེན་བྱུང་མྱོང་མོད། འོན་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ཁྲོད་ཏང་ལ་རང་ཚུགས་ཀྱི་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དེས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་སྐབས་གསར་པར་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་གསར་གཏོད་བྱེད་པར་ཉམས་མྱོང་རྩ་ཆེན་དང་། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་གྲ་སྒྲིག  དངོས་པོའི་རྨང་གཞི་བཅས་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།

ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་དང་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ཀྱིས་དཔའ་མཛངས་རྟུལ་ཕོད་ཀྱིས་འབད་འཐབ་བྱས་ཏེ་འཛམ་གླིང་ལ་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་འཇིག་རྟེན་རྙིང་པ་གཏོར་བར་མཁས་པོ་ཡོད་པར་མ་ཟད། འཇིག་རྟེན་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་ཡག་པོ་བྱེད་པར་ཡང་མཁས་པོ་ཡོད་པ་དང་།  སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཁོ་ནས་ད་གཟོད་ཀྲུང་གོ་སྐྱོབ་ཐུབ་ལ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཁོ་ནས་ད་གཟོད་ཀྲུང་གོ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་ཐུབ་པ་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་ངང་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད།

  • 顶 0