རྒྱལ་སྲས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོགས་གནད་འགའ་ལ་དཔྱད་པ།

2020-03-10
0

         གཉིས། འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་ལ་འཁྲུངས་པའི་སྲས་ཡིན་ཚུལ།

         དེ་ཡང་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་《སྲིད་སྐྱོང་མེ་ལོང་》 ལས།“ཐིའོ་ལུའུ་ཁྲི་ལོ་དང་པོ། སྤྱི་ལོ་༦༧༩ལོར།......བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་འདས། བུ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་ལོ་བརྒྱད་ལ་སོན་པ་རྒྱལ་ཁྲིར་འཁོད།......ཁྲི་འདུས་སྲོང་ལ་གཅུང་པོ་ལོ་དྲུག་སོན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་མགར་ཁྲི་འབྲིང་གི་དམག་དཔུང་དུ་ཡོད། བོད་རྣམས་ཁྲི་འབྲིང་གི་དམག་ཤུགས་ལ་འཇིགས་ནས་བུ་དེ་རྒྱལ་ཁྲིར་འགོད་རྩིས་བྱས་ཀྱང་། ཁྲི་འབྲིང་གིས་དེ་ཁྲིར་མ་བཀོད་པར་ཁུ་ས་རོལ་དང་མཉམ་དུ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་རྒྱལ་ཁྲིར་བཀོད་པ་རེད་”⑿ཅེས་འཁོད་པ་ལྟར་ན། ཁྲི་འདུས་སྲོང་ནི་སྤྱི་ལོ་༦༧༢ལོར་འཁྲུངས་དགོས་ཤིང་།  ལོ་བརྒྱད་ལ་སོན་དུས་ཡབ་མང་སྲོང་མང་བཙན་འདས་པ་དང་། བཙན་པོའི་སྲིད་གཞུང་ནང་ཁུལ་དུ་སྲིད་རྩོད་ཀྱི་འགལ་ཟླ་རྣོ་ངར་ཅན་བྱུང་སྟེ་གཅུང་པོ་ལོ་དྲུག་ལོན་པ་ཞིག་རྒྱལ་སར་འགོད་རྒྱུ་བྱས་ཀྱང་མགར་རྒྱུད་ཀྱི་བློན་ཆེན་ཚོས་དབང་ཤེད་བཙན་པོའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྲི་འདུས་སྲོང་རྒྱལ་སར་བཀོད་པ་ཞིག་ཡིན། ལོ་དེར་ཁྲི་འདུས་སྲོང་སྲིད་ཁྲི་ལ་འཁོད་པའི་སྐོར་ལ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས།“ཅའོ་ལུན་གྱི་ལོ་དང་པོ་(༦༧༩)ལ། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་སྐུ་འདས་ཤིང་།  སྲས་ཁྲི་འདུས་སྲོང་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ལ་ལོན་པ་ཞིག་ཁྲི་ལ་འཁོད་དོ་”⒀ཞེས་གསལ་པོར་གསུངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཡིག་རྙིང་དུ། “བྱི་བའི་ལོ་ལ་བབ་སྟེ། (སྤྱི་ལོ་༦༧༦)  དབྱརད་བསྩན་ཕོ་སྤྲགས་གྱྀ་ཤ་ར་ན་བཞུགས་ཤྀང་། དགུན་ཚང་བང་སྣ་ནས། ཁྲྀ་མང་སློན་དགུང་དུ་གཤེགས། བཙན་ཕོ་སྲས་ཁྲྀ་འདུས་སྲོང་། སྒྲེགས་གྱྀ་ལྷ་ལུང་དུ་བལྟམ།......”⒁ཞེས་ཁྲི་འདུས་སྲོང་ནི་སྤྱི་ལོ་༦༧༦ལོར་སྐུ་བལྟམས་ཚུལ་གསལ་པོར་འཁོད་ཡོད་པས་ན། ཅའོ་ལུན་(ཐིའོ་ལུའུ་)གྱི་ཁྲི་ལོ་དང་པོའམ་དབྱི་ཧྥེང་གི་ཁྲི་ལོ་བཞི་པར་⒂བཙན་པོ་སྐུ་འདས་ཞེས་པ་ནི་མ་དག་པར་འདོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་》ལས། “དབྱི་ཧྥེང་ཁྲི་ལོ་བཞི་པ་ནི་སྤྱི་ལོ་༦༧༩ལོར་ཡིན། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལྟར་ན་སྤྱི་ལོ་༦༧༦ལོར་མང་སྲོང་གྲོངས་པར་བརྗོད་པས་འདི་ནི་མང་སྲོང་གྲོངས་ཚུལ་གྱི་བརྡ་ཐང་ལ་འབྱོར་བའི་ལོ་ལྟར་བཀོད་པར་སྙམ་”⒃ཞེས་ཞབས་མཆན་བཀོད་པ་དེ་དོན་ལ་གནས་པར་འདོད་པས་ཡིན། དེ་ཡང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་དོན་ཆེན་གནད་བསྡུས་སུ་མང་སྲོང་སྐུ་གཤེགས་པའི་ཕྱི་ལོར་(སྤྱི་ལོ་༦༧༧)ཞང་ཞུང་ནས་དུས་ཟིང་བསླངས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༦༧༨ལོར་དེ་དག་ཞི་འཇགས་སུ་བཏང་བ་དང་བསྟུན་བཙན་པོ་སྐུ་གཤེགས་པའི་གསང་བའང་ཕྱིར་བརྟོལ་བའི་སྐོར་འཁོད་ཡོད་དེ། “སྟགི་ལོ་ལ་བབ་སྟེ། (སྤྱི་ལོ་༦༧༨ལོ་) བཙན་པོ་ཡབ་གྱྀ་རིང་། བ་ལམ་ན་མཁྱྀད་ཅིང་བཞུགསྟེ།......ར་སང་རྗེ་སྤུང་རྱེ་རྱང་དྔ་། ཁུ་ཁྲྀ་སྙ་དགྲུ་ཟུང་ལ་བཀྱོན་བབ་སྟེ། བཙན་ཕོ་ཉེན་ཀར་ན་བཞུགས་ཤྀང་། ཡབ་བཏོལ་བར་ལོ་གཆྀག་”⒄ཅེས་བྱུང་བ་ལྟར་ཡིན། དེས་ན་བཙན་པོ་གཤེགས་པའི་བརྡ་དེ་ཐང་ལ་འབྱོར་དུས་སྤྱི་ལོ་༦༧༩ལོར་ཡིན་པ་ནི་ངོ་འཕྲོད་ཐུབ་པས། སྤྱི་ལོ་༦༧༦ལོར་ཡབ་མང་སྲོང་འདས་པ་དང་སྲས་འདུས་སྲོང་སྐུ་བལྟམས་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་ཤིག་ཏུ་འཁུམས། དེ་བས་འདུས་སྲོང་དགུང་ལོ་བཞིའི་སྟེང་སྲིད་ཁྲིར་བཞུགས་ཀྱང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་ནི་མ་ཡུམ་ཁྲི་མ་ལོད་ཀྱིས་བཞེས་ཤིང་།  དམག་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་ནི་མགར་རྒྱུད་ཀྱིས་བཟུང་སྡེ་བཙན་པོའི་སྲིད་གཞུང་ནང་ཁུལ་དུ་སྲིད་རྩོད་ཀྱི་འགལ་བ་རིམ་པར་བྱུང་ཡོད།

         ཡང་བོད་འཇང་དབར་གྱི་ཆབ་སྲིད་འབྲེལ་འདྲིས་ནི་དུས་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་བཙུགས་ཡོད་པ་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་གིས། “སྤྱི་ལོ་༦༧༠ལོའི་ལྕགས་རྟ་ལོ་ཡས་མས་ཀྱི་དུས་སུ་དེང་གི་འབའ་ལུང་(维西)དང་།  ས་ཐམ།(丽江) ཅན་ཁྲོན་(剑川)བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བོད་དམག་གིས་བཟུང་་་་་་་”⒅ཞེས་ཁྲི་འདུས་སྲོང་སྲིད་ཁྲིར་མ་བཞུགས་པའི་སྔོན་ཞིག་ནས་བོད་དམག་གིས་འཇང་ཡུལ་གྱི་ཕྱོགས་བཟུང་ཡོད་སྐོར་གསུངས་པ་དང་།  ཡང་ཁོང་གིས། “སྤྱི་ལོ་༦༨༠ལོའི་ལྕགས་འབྲུག་ལོར་ཀླུ་འཕེལ་ས་ཁུལ་དུ་བོད་ཀྱིས་འབྲི་ཆུའི་དམག་སྐར་ཞེས་པ་བཙུགས། ཡུལ་འདི་ནི་ས་མདོ་ཁ་དང་། འགག་བཙན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཁྲོན་ཞིས་(川西)དང་ཏིན་ཞིས་(滇西)ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་ཕར་རྒོལ་བྱེད་པའི་དམག་མི་ལ་བཀོད་འདོམས་བྱེད་བདེ་བ་དང་། གཡུལ་སར་ཡོ་བྱད་སྐྱེལ་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་སྟབས། འབྲི་ཆུའི་ཐོག་གི་ལྕགས་ཟམ་དེ་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་སྲོག་རྩ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པས། འབྲི་ཆུར་ལྕགས་ཟམ་བཙུགས་པའི་ལོ་ཚིགས་དེ་མ་མཐའ་ཡང་སྤྱི་ལོ་༦༨༠ལོ་ལས་ཕྱི་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད་”⒆ཅེས་སྤྱི་ལོ་༦༨༠ལོ་སྟེ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་སྲིད་ཁྲིར་བཞུགས་མ་ཐག་པའི་སྐབས་དེ་ཤེད་ལ་བོད་དམག་གིས་འབྲི་ཆུར་ལྕགས་ཟམ་བསྐྲུན་ཅིང་།  བོད་དང་འཇང་མྱྭའི་དབར་འབྲེལ་བ་བཙུགས་པའི་སྐོར་གསུངས་པ་སོགས་ལས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་ཡང་སྐབས་དེ་ཤེད་ཙམ་དུ་ཐོག་མར་ཐང་དམག་གིས་བོད་དང་འཇང་ཡུལ་མྱྭའི་འབྲེལ་ལམ་བཅད་ཅིང་། མྱྭའི་ཚོ་པ་མང་པོ་ཞིག་མངའ་ཞབས་སུ་བསྡུས་པས་ཁྲི་འདུས་སྲོང་སྲིད་ཁྲིར་བཞུགས་པའི་ཕྱི་ལོ་སྟེ། སྤྱི་ལོ་༦༨༠ལོར་བོད་ཀྱིས་འཇང་ཡུལ་དུ་དམག་སྣེ་དྲངས་ཏེ་མྱྭའི་ཚོ་པ་ཚང་མ་ཚུར་བཀུགས་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་《སྲིད་སྐྱོང་མེ་ལོང་》ལས། “ཡུང་ལུང་ཁྲི་ལོ་དང་པོ། (སྤྱི་ལོ་༦༨༠ལོ་) སྔོན་ཆད་ཅན་ནན་ཏའོ་ཡི་མའོ་ཀྲོའུ་ནས་དམག་བསྡུས་པ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཨན་རོང་མཁར་བརྩིགས་ཏེ་བོད་དང་མྱྭ་ཡི་འབྲེལ་ལམ་བཅད། དེར་བོད་ཀྱིས་ཆཱང་རྒོད་ལ་སྣེ་ཤན་བྱེད་དུ་བཅུག་ནས་མཁར་དེ་འཕྲོག་རྗེས་དམག་དཔུང་བཞག་ནས་བསྲུངས། དེར་བརྟེན་ནས་ཞི་ཨར་ས་ཆའི་མྱྭའི་ཚོ་པ་ཚང་མ་བོད་ལ་མགོ་བཏགས་”⒇ཞེས་བྱུང་བ་དེས་དོན་དེ་དེ་བས་ཁ་གསལ་བར་གྱུར། དེ་ལྟར་ནའང་། རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་《སྲིད་སྐྱོང་མེ་ལོང་》ལས། “ཁྲུའེ་ཀུང་ཁྲི་ལོ་བཞི་པ།(སྤྱི་ལོ་༦༨༨ལོ་) ཟླ་བཅུ་གཉིས་པ། རྒྱལ་མོས་(ཐང་གི་རྒྱལ་མོ་ཝུའུ་ཙི་ཐེན་)ལིའང་ཀྲོའུ་དང་། ཧྥེང་ཀྲོའུ། པ་ཡན་བཅས་ཀྱི་དམག་བཏང་ཐོག་ཡ་ཀྲོའུ་ནས་རི་ལམ་བཤངས་ཏེ་ཐོག་མར་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་ཆཱང་པར་དཔུང་འདེགས་པ་དང་དེ་ནས་བོད་ལ་དམག་འདྲེན་པར་འདོད་”(21)ཅེས་བློན་ཆེན་དག་ལ་གྲོས་ཁ་བསྡུར་བའི་གནས་ཚུལ་བཀོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་དེ་ལས་“ཡུང་ཁྲང་ཁྲི་ལོ་དང་པོ། (སྤྱི་ལོ་༦༨༩ལོ་)  ལང་ཆོང་ཀྲོའུ་ཡི་མྱྭའི་ཚོ་དཔོན་པང་ཧྲི་ཞི་སོགས་ཀྱི་ཚོ་ཁག་ཉེར་ལྔ་སྔོན་བོད་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་སྐབས་འདིར་ཐང་ལ་མགོ་འདོགས་སུ་སླེབས། པང་ཧྲི་ཞི་ཞེས་པ་ལང་ཆོང་ཀྲོའུ་ཡི་ཚི་ཧྲི་དཔོན་ལ་བསྐོས་ཏེ་རང་འོག་ཚོ་སྡེ་སྐྱོང་དུ་བཅུག་” (22)ཅེས་བོད་སྲིད་ཀྱིས་སྐྱོང་བའི་འཇང་གི་ཚོ་པ་ཉེར་ལྔ་བོད་ལས་ངོ་ལོག་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་བཀོད་ཡོད། སྐབས་དེར་དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་ལ་སླེབས་པའི་བཙན་པོ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་གིས་བོད་དམག་འཇང་ཡུལ་དུ་དྲངས་ཡོད་ཚུལ་སྐོར་ལ་《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བྱིས་པའི་དགའ་སྟོན་》ལས། “སྤྱི་ལོ་༦༨༩ལོར་སྔར་བོད་འབངས་སུ་ཡོད་པའི་འཇང་པ་ཚོ་ཁག་རྣམས་ངོ་ལོག་བྱས། སྤྱི་ལོ་༦༩༠ལོར་འཇང་ཡུལ་དུ་དམག་བཏང་” (23)ཞེས་པ་དང་།  ཡང་《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་དོན་པདྨ་རཱ་གའི་ལྡེ་མིག་》ལས། “འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༦༧༩ལོར་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་ལ་འཁོད།......ལྗང་མོ་ཁྲི་བཙུན་དང་།  མཆིམས་བཟའ་བཙན་མོ་ཏོག་གཉིས་ཁབ་ཏུ་བཞེས་” (24)ཞེས་སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་འཇང་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་ཡང་ཁབ་ཏུ་བསུས་པ་ལས་ཤེས་ནུས། སྐབས་དེར་འཇང་བཟའ་ཁབ་ཏུ་བསུས་པ་དེ་ཡང་མཐར་གཏུགས་ནས་བཤད་ན། བོད་དམག་འཇང་ཡུལ་དུ་དྲངས་པའི་འབྲས་བུ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་རུང་སྟེ། དབང་སྒྱུར་གྲལ་རིམ་གྱི་གཉེན་དོན་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དང་དགོས་མཁོར་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། དྲག་པོའི་རྗེས་ཀྱི་ཞི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇང་མྱྭའི་ཚོ་པ་ཁག་མངའ་ཞབས་སུ་བཅུག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་ཡང་ཚོར་ཐུབ། དེར་བརྟེན། འཇང་མོ་ཁྲི་བཙུན་ནི་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་བཙུན་མོ་མ་ཡིན་པར་ཁྲི་འདུས་སྲོང་གི་བཙུན་མོ་སྟེ། འཇང་མོ་ཁྲི་བཙུན་དང་བཤོས་པ་ལས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་འཁྲུངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་བ་དེ་དག་ལས་ར་སྤྲོད་ཐུབ་པས། འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་འཁྲུངས་ཚུལ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་དག་གི་དོགས་གནད་ཀྱང་ངང་གིས་སེལ་ཐུབ་ཅིང་།  “ཀིམ་ཤིང་ཀོང་ཅོ་བོད་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་དགུང་ལོ་བདུན་ཡིན་པས། དེའི་སྲས་སུ་གྱུར་པའི་ལྗང་ཚ་ལྷ་དབོན་ཞེས་པ་མེད་ལ། 《སྦ་བཞེད་》སོགས་སུ་གསུངས་པའི་རྒྱལ་སྲས་ལྗང་ཚ་ལྷ་དབོན་ཞེས་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་བཟོར་ངེས་སོ་” (25)ཞེས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ནི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་བྱུང་གི་རྒྱལ་སྲས་ཤིག་མིན་པར་སྙམ་པའི་དོགས་གཞི་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སེལ་ནུས་སྙམ།

  • 顶 0